Abak
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 4-b. — ziyouz.com
Abak ABAK, abaka (lat. abacus — taxta, hisob taxtasi) — 1) antik me'moriy orderlardagi kapitel (ustun qoşi)ning yuqori qismini taşkil etuvçi toştaxta. U antablementnk kötarib turadi. A. odatda kvadrat şaklida, uning çekka qismlari töğri yoki bir oz botiq, holda uçraydi; 2) Yunonistonda, keyinçalik Fapbiy Yevropada 18-a.gaça arifmetik amallarni yeçişda qöllanilgan sanoq taxtaçasi. Taxtaça tasmalariga terilgan munçoq, toşça va h. k.ni surib, amallar yeçilar edi. Hozirga qadar ba'zi Şarq mamlakatlarida A.ga öxşaş sanoq taxtaçalari qöllaniladi. Hisoblarda işlatiladigan çöt ham A. turidir; 3) nomografiyada A. sonli belgilari bölgan maxsus çizma, muhandislik hisoblari uçun işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АБАК, абака (лат. abacus — тахта, ҳисоб тахтаси) — 1) антик меъморий ордерлардаги капител (устун қоши)нинг юқори қисмини ташкил этувчи тоштахта. У антаблементнк кўтариб туради. А. одатда квадрат шаклида, унинг чекка қисмлари тўғри ёки бир оз ботиқ, ҳолда учрайди; 2) Юнонистонда, кейинчалик Fapбий Европада 18-а.гача арифметик амалларни ечишда қўлланилган саноқ тахтачаси. Тахтача тасмаларига терилган мунчоқ, тошча ва ҳ. к.ни суриб, амаллар ечилар эди. Ҳозирга қадар баъзи Шарқ мамлакатларида А.га ўхшаш саноқ тахтачалари қўлланилади. Ҳисобларда ишлатиладиган чўт ҳам А. туридир; 3) номографияда А. сонли белгилари бўлган махсус чизма, муҳандислик ҳисоблари учун ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.