Abasa
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 4–5-b. — ziyouz.com
Abasa (arab, abasa — qoşini çimirdi, yuzini buriştirdi) — Quronning 80-surasi nomi. 42 oyatdan iborat. Makkada nozil bölgan. Rivoyat qilinişiça, Muhammad (as) Qurayş zodagonlaridan bir guruhini islomga da'vat qilib turganida Abdulloh ibn Ummi Maktum ismli ikki közi kör bir sahoba kelib: «Yo rasululloh, menga Alloh sizga bildirgan narsalardan ta'lim bering», deb söraydi. Payğambarning boşqalar b-n band ekanligini sezmagan sahoba yuqoridagi gapini baland ovoz b-n bir neça bor takrorlaydi. Şunda payğambar aççiğlanib, qovoq soldi va u kişidan yuz ögirib Qurayş kattalari b-n sözlaşda davom etdi. A. surasi közi ojiz bir kişiga röyxuş bermagan payğambarga tanbeh beriş b-n boşlanadi (şuning uçun ham bu sura «A.» deb nomlangan) va u zotga zimmalaridagi vazifalari yana bir bor uqtirilib, Qur'on oyatlari Alloh tomonidan pand-nasihat oladigan bandalar uçun yuborilgan bir eslatma ekanligi ta'kidlanadi.
Bu suratda Alloh öz habibi va sönggi payğambariga bergan tanbehi döstning döstga qiladigan beğaraz muomalasi sifatida talqin etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АБАСА (араб, абаса — қошини чимирди, юзини буриштирди) — Қурьоннинг 80-сураси номи. 42 оятдан иборат. Маккада нозил бўлган. Ривоят қилинишича, Муҳаммад (ас) Қурайш зодагонларидан бир гуруҳини исломга даъват қилиб турганида Абдуллоҳ ибн Умми Мактум исмли икки кўзи кўр бир саҳоба келиб: «Ё расулуллоҳ, менга Аллоҳ сизга билдирган нарсалардан таълим беринг», деб сўрайди. Пайғамбарнинг бошқалар б-н банд эканлигини сезмаган саҳоба юқоридаги гапини баланд овоз б-н бир неча бор такрорлайди. Шунда пайғамбар аччиғланиб, қовоқ солди ва у кишидан юз ўгириб Қурайш катталари б-н сўзлашда давом этди. А. сураси кўзи ожиз бир кишига рўйхуш бермаган пайғамбарга танбеҳ бериш б-н бошланади (шунинг учун ҳам бу сура «А.» деб номланган) ва у зотга зиммаларидаги вазифалари яна бир бор уқтирилиб, Қуръон оятлари Аллоҳ томонидан панд-насиҳат оладиган бандалар учун юборилган бир эслатма эканлиги таъкидланади.
Бу суратда Аллоҳ ўз ҳабиби ва сўнгги пайғамбарига берган танбеҳи дўстнинг дўстга қиладиган беғараз муомаласи сифатида талқин этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.