Abbos Bakirov
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 38-b. — ziyouz.com
Bakirov Abbos (1910.16.5 - Andijon — 1974.29.1) — aktyor va rej. Özbekiston xalq artisti (1939). Faoliyatini 1931 y. I. Oxunboboyev nomidagi Andijon viloyat musiqali drama va komediya teatrida aktyor sifatida boşlagan. Mahkam polvon («Boğbon qiz»), Qosim dehqon («Ontariş»), Muslimboy («Halima») va b. uning ilk obrazlaridir. Rustam («Rustam»), Ferdinand («Makr va muhabbat»), Ğofir («Boy ila xizmatçi»), Romeo («Romeo va Julyetta») kabi rollarida jöşqin qalbli, şijoatkor qaxramonlar tarzida namoyon bölgan. B. tabiatan qat'iyatli, in-tiluvçan kişi bölgani holda obrazlarga xam şu xislatlarni singdirişga harakat qilgan. Birinçi özbek ovozli filmi — «Azamat»dagi Azamat roli b-n u kino faoliyatini boşladi. Eng yaxşi rollari: Amir Olimxon («Amirlikning yemirilişi»), Sulton Mahmud («Abu Ali ibn Sino»), Abbos («Uluğbek yulduzi»), A'zamxon («Ikki dil dostoni»), Yusufbek hoji («Ötgan kunlar») va b. Insonning şaxsiy keçinmasi b-n e'tiqodi, dunyoqaraşini muştarak tarzda körsatişda, ayniqsa, Yusufbek hoji roli B.ni realistik san'atning moxir ustasi ekanini körsatdi. B. ijobiy va salbiy rollarni bir xil mahorat b-n öynagan. U sahnada tana, qöl harakatlaridan, ayniqsa, yuz, köz va ohangdan ustalik b-n foydalangan.
Rej. sifatida 40 dan ortiq spektakl sahnalaştirdi. Xalq tarixi, urfodatlarini yaxşi bilganligi tufayli B. milliy asarlarni alohida muvaffaqiyat b-n sahnalaştirgan: «Alişer Navoiy», «Şohi sözana», «Oğriq tişlar», «Muqimiy», «Xolisxon», «Nurxon», «Nodira», «Layli va Majnun» va b. şular jumlasidan. Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1970).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАКИРОВ Аббос (1910.16.5 - Андижон — 1974.29.1) — актёр ва реж. Ўзбекистон халқ артисти (1939). Фаолиятини 1931 й. И. Охунбобоев номидаги Андижон вилоят мусиқали драма ва комедия театрида актёр сифатида бошлаган. Маҳкам полвон («Боғбон қиз»), Қосим деҳқон («Онтариш»), Муслимбой («Ҳалима») ва б. унинг илк образларидир. Рустам («Рустам»), Фердинанд («Макр ва муҳаббат»), Ғофир («Бой ила хизматчи»), Ромео («Ромео ва Жульетта») каби ролларида жўшқин қалбли, шижоаткор қахрамонлар тарзида намоён бўлган. Б. табиатан қатъиятли, ин-тилувчан киши бўлгани ҳолда образларга хам шу хислатларни сингдиришга ҳаракат қилган. Биринчи ўзбек овозли фильми — «Азамат»даги Азамат роли б-н у кино фаолиятини бошлади. Энг яхши роллари: Амир Олимхон («Амирликнинг емирилиши»), Султон Маҳмуд («Абу Али ибн Сино»), Аббос («Улуғбек юлдузи»), Аъзамхон («Икки дил достони»), Юсуфбек ҳожи («Ўтган кунлар») ва б. Инсоннинг шахсий кечинмаси б-н эътиқоди, дунёқарашини муштарак тарзда кўрсатишда, айниқса, Юсуфбек ҳожи роли Б.ни реалистик санъатнинг мохир устаси эканини кўрсатди. Б. ижобий ва салбий ролларни бир хил маҳорат б-н ўйнаган. У саҳнада тана, қўл ҳаракатларидан, айниқса, юз, кўз ва оҳангдан усталик б-н фойдаланган.
Реж. сифатида 40 дан ортиқ спектакль саҳналаштирди. Халқ тарихи, урфодатларини яхши билганлиги туфайли Б. миллий асарларни алоҳида муваффақият б-н саҳналаштирган: «Алишер Навоий», «Шоҳи сўзана», «Оғриқ тишлар», «Муқимий», «Холисхон», «Нурхон», «Нодира», «Лайли ва Мажнун» ва б. шулар жумласидан. Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1970).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.