Abdurayim Abduğafurov
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 48-b. — ziyouz.com
Abduğafurov Abdurayim (1867 — Toşkent — 1950) — xalq ustasi, Toşkent badiiy çitgarlik maktabining namoyandasi. Birinçi bölib mato (böz)ga gul bosişda röyan örniga alizarin işlatdi. Buxoro va Qöqon ustalaridan yangi rasmlarning qoliplarini, yangi bezak va mujassamotlarni keltirib, mahalliy çitgarlikka ijodiy singdirdi. A. öz asarlari b-n Özbekistonda ötkazilgan bir neça körgazmalarda qatnaşdi. 1935 y.dan Toşkent badiiy öquv i.ç. kombinatida daryo bergan. 1937 y.da Parijda ötkazilgan Xalqaro körgazmada A.ning asarlari yuqori baholandi. 30- y.lar oxiri — 40- y.lar boşlarida Moskva, Ivanovo, Serpuxov töqimaçilik korxonalari uçun çit, satinga bosiladigan gulqolip namunalarini tayyorlab bergan. 1940 y.da A. rassom V. Krinitskiy b-n hamkorlikda qoliplar uçun 11 ta «Paxta nusxa» eskizlar yaratdi. Bu nusxalarda ğöza bargidan tortib oçilgan çanoqqaça bölgan jarayonlar ösimliksimon milliy naqşlar negizida öz ifodasini topgan. A. bezagan dasturxon, kir-peç, çoyşab va b. buyumlar (respublika muzeylarida saqlanmoqda) gullarining yorqinligi, ranglarining uyğunligi, mujassamoti b-n diqqatni tortadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АБДУҒАФУРОВ Абдурайим (1867 — Тошкент — 1950) — халқ устаси, Тошкент бадиий читгарлик мактабининг намояндаси. Биринчи бўлиб мато (бўз)га гул босишда рўян ўрнига ализарин ишлатди. Бухоро ва Қўқон усталаридан янги расмларнинг қолипларини, янги безак ва мужассамотларни келтириб, маҳаллий читгарликка ижодий сингдирди. А. ўз асарлари б-н Ўзбекистонда ўтказилган бир неча кўргазмаларда қатнашди. 1935 й.дан Тошкент бадиий ўқув и.ч. комбинатида дарё берган. 1937 й.да Парижда ўтказилган Халқаро кўргазмада А.нинг асарлари юқори баҳоланди. 30- й.лар охири — 40- й.лар бошларида Москва, Иваново, Серпухов тўқимачилик корхоналари учун чит, сатинга босиладиган гулқолип намуналарини тайёрлаб берган. 1940 й.да А. рассом В. Криницкий б-н ҳамкорликда қолиплар учун 11 та «Пахта нусха» эскизлар яратди. Бу нусхаларда ғўза баргидан тортиб очилган чаноққача бўлган жараёнлар ўсимликсимон миллий нақшлар негизида ўз ифодасини топган. А. безаган дастурхон, кир-печ, чойшаб ва б. буюмлар (республика музейларида сақланмоқда) гулларининг ёрқинлиги, рангларининг уйғунлиги, мужассамоти б-н диққатни тортади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.