Abduvohid Qoriyev

Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 307-b. — ziyouz.com

Qoriyev Abduvohid QORIYEV Abduvohid, Abduraufqoriyev Abdulvohdqori (1855 - Toşket - 1938.12.1) - jamoat va din arbobi, pedagog. Dastlab Kökça dahalik maktabdor Yoqubxöja eşondan eski usulda saboq olgan. 1870-80 y.larda Eşonqulidodxoh va 1880—88 y.larla Buxorolagi Ernazarboy madrasalarida tahsil körgan. 1888-1906 y.larla Toşkent ş. Şayx Xovandi Tohur dahasidagp Mir abdullaboy masjid-madrasasida imom, mudarris, şu daha qozisi. 1906 i.da Toşkent ş. dumasi a'zosi. 1907 y.da Rossiya Davdat dumasiping deputati. U Dumaga mahalliy aholi nomidan Pirmuhammad a'lam Tursunmuhammad öğli bilan hamkorlikda işlab çiqqan talabnomasini topşirgan. Şu yili aholini öz haq-huquqi uçun kuraşga çorlovçi «çaqiriq»larni özbek va tojik tilida yozib tarqatgan. Şuning uçun 1909 y.da Tula viloyatiga 5 y.ga surgun qilingan. U rus adibi L.N.Tolstoy bilan şaxsan körişib, suhbatlaşib, 1910 y.da uning dafn marosimida iştirok etgan.

Q. surgundan qaytgaç, 1917 y. apr. gaça mudarris, apr. oyidan «Şöroyi islom» raisi. 1918 y.dan «Fuqaho» («Huquqşunoslar») jamiyat a'zosi. Örta Osiyo mahkamai şariya idorasining raisi. 1923 y.da şu idora delegatsiyasi tarkibida Ufaga borib, Usmon Kur'onini olib kelişda iştirok etadi. 1926 y.da Makka ş.da bölib ötgan xalqaro musulmonlar kongressi iştirokçisi.

Q. 1937 y.da asossiz ravişla qamoqqa olingan va 1938 y. kaltaklab öldirilgan. 1957 y.da oqlangan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ҚОРИЕВ Абдувоҳид, Абдурауфқориев Абдулвоҳдқори (1855 - Тошкет - 1938.12.1) - жамоат ва дин арбоби, педагог. Дастлаб Кўкча даҳалик мактабдор Ёқубхўжа эшондан эски усулда сабоқ олган. 1870-80 й.ларда Эшонқулидодхоҳ ва 1880—88 й.ларла Бухоролаги Эрназарбой мадрасаларида таҳсил кўрган. 1888-1906 й.ларла Тошкент ш. Шайх Хованди Тоҳур даҳасидагп Мир абдуллабой масжид-мадрасасида имом, мударрис, шу даҳа қозиси. 1906 и.да Тошкент ш. думаси аъзоси. 1907 й.да Россия Давдат думасипинг депутати. У Думага маҳаллий аҳоли номидан Пирмуҳаммад аълам Турсунмуҳаммад ўғли билан ҳамкорликда ишлаб чиққан талабномасини топширган. Шу йили аҳолини ўз ҳақ-ҳуқуқи учун курашга чорловчи «чақириқ»ларни ўзбек ва тожик тилида ёзиб тарқатган. Шунинг учун 1909 й.да Тула вилоятига 5 й.га сургун қилинган. У рус адиби Л.Н.Толстой билан шахсан кўришиб, суҳбатлашиб, 1910 й.да унинг дафн маросимида иштирок этган.

Қ. сургундан қайтгач, 1917 й. апр. гача мударрис, апр. ойидан «Шўройи ислом» раиси. 1918 й.дан «Фуқаҳо» («Ҳуқуқшунослар») жамият аъзоси. Ўрта Осиё маҳкамаи шария идорасининг раиси. 1923 й.да шу идора делегацияси таркибида Уфага бориб, Усмон Куръонини олиб келишда иштирок этади. 1926 й.да Макка ш.да бўлиб ўтган халқаро мусулмонлар конгресси иштирокчиси.

Қ. 1937 й.да асоссиз равишла қамоққа олинган ва 1938 й. калтаклаб ўлдирилган. 1957 й.да оқланган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.