Abduxoliq Ğijduvoniy

Abduxoliq Ğijduvoniy ABDUXOLIQ ĞIJDUVONIY, Xoja Abdulxoliq ibn Abduljamil Ğijduvoniy (1103— Ğijduvon — 1179) — xojagon tasavvufiy tariqatining asosçisi va nazariyotçilaridan biri. Xojaiy Jahon nomi b-n ham maşhur. Uning tarjimai holiga bağişlab noma'lum muallif yozgan «Zikri voqioti Xojaiy Jahon Abdulxoliq Ğijduvoniy» asarining 1717 y.da köçirilgan nusxasi Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida saqlanmoqda. 9 yoşida Qur'onni yod olgan. 10 yoşidan boşlab, darvişlarning zikrlarida faol iştirok etgan. Buxorolik ilk ustozi Imom Sadriddindan tafsir ilmini örganadi. 22 yoşida Yusuf Hamadoniy b-n uçraşib, uning muridiga aylanadi. Özini ibodatu riyozatga maşğul tutib, butun hayoti davomida 5 asar bitadi. Bulardan «Maqomoti Xoja Yusuf Hamadoniy» («Xoja Yusuf Hamadoniy fazilatlari») asarida ustozining tarjimai holi va uning ta'limoti yoritiladi. A. F. Yusuf Hamadoniy ta'limotini har tomonlama boyitib, amaliyotga zikri xufiyani olib kirdi hamda xojagonlik tariqatining 8 ta raşha (qonun-qoida)sini şakllantirib berdi. A. F. ta'limoti keyingi davr yirik sufiylari tomonidan örganilgan va şarhqilingan. Mas, «Maxdumi a'zam» laqabi b-n maşhur bölgan Ahmad ibn Mavlono Jaloluddin Xojagiy Kosoniy A. Ğ.ning 4 vasiyatini «Risolai çahor kalima» («Tört söz haqida risola») asarida şarhlagan. A. F. tasavvufga oid ta'limotining asosiy qismi Abdurahmon Jomiyning ustozi Mavlono Sa'duddin Koşğariy (1456 y. v. e.) ning «Risola» asarida bayon etilgan. A. F. qabri Ğijduvon ş.da.