Abel Yanszon Tasman
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 152-b. — ziyouz.com
Tasman Abel Yanszon TASMAN (Tasman) Abel Yanszon (1603, Lutgegast, Groningen provinsiyasi — 1659, okt., Jakarta) — gollandiyalik dengizçi sayyoh, Niderlandiyaning OstIndiya kompaniyasida xizmat qilgan. 1638—41 y.larda savdo kemasiga qömondonlik qilib, Şarqiy Osiyo dengizlarida suzgan. Şim.da Yaponiyagaça suzib borib, Bonin o.ni kaşf qilişda (1639) qatnaşgan. Okeaniya (1642—43) va Avstraliyani (1644) tadqiq qilgan ekspeditsiyalarga boşçilik qilgan. T. 1ekspeditsiyaning maqsadi bölgan «noma'lum jan. materik»ni izlaş davomida VanDimen Yeriningjan. va şarqiy sohillarini (1853 y.da orol uning nomiga qöyilgan), Yangi Zelandiyaning ğarbiy sohili, TriKings va Tonga o.lari, Fiji guruhidagi ba'zi orollarni topib xaritaga tuşirgan. 2ekspeditsiya Karpentariya qöltiğining jan. va ğarbiy sohillari, Avstraliyaning şim.garbiy qismigaça yetib bordi. Ikkala ekspeditsiya Avstraliyaning alohida quruqlik ekanligini, taxmin qilingan jan. materik bilan tutaş emasligini tasdiqladi. Avstraliya bilan Yangi Zelandiya oraliğidagi dengiz, orol, Yangi Zelandiyaning Janubiy o.dagi qöltiq, muzlik va b. geografik obyektlar T. nomi bilan atalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАСМАН (Tasman) Абел Янсзон (1603, Лутгегаст, Гронинген провинцияси — 1659, окт., Жакарта) — голландиялик денгизчи сайёҳ, Нидерландиянинг ОстИндия компаниясида хизмат қилган. 1638—41 й.ларда савдо кемасига қўмондонлик қилиб, Шарқий Осиё денгизларида сузган. Шим.да Япониягача сузиб бориб, Бонин о.ни кашф қилишда (1639) қатнашган. Океания (1642—43) ва Австралияни (1644) тадқиқ қилган экспедицияларга бошчилик қилган. Т. 1экспедициянинг мақсади бўлган «номаълум жан. материк»ни излаш давомида ВанДимен Еринингжан. ва шарқий соҳилларини (1853 й.да орол унинг номига қўйилган), Янги Зеландиянинг ғарбий соҳили, ТриКингс ва Тонга о.лари, Фижи гуруҳидаги баъзи оролларни топиб харитага туширган. 2экспедиция Карпентария қўлтиғининг жан. ва ғарбий соҳиллари, Австралиянинг шим.гарбий қисмигача етиб борди. Иккала экспедиция Австралиянинг алоҳида қуруқлик эканлигини, тахмин қилинган жан. материк билан туташ эмаслигини тасдиқлади. Австралия билан Янги Зеландия оралиғидаги денгиз, орол, Янги Зеландиянинг Жанубий о.даги қўлтиқ, музлик ва б. географик объектлар Т. номи билан аталган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.