Ab'od
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 77–78-b. — ziyouz.com
Ab'od (arab. bu'd oraliq sözining köpligi) — ikki nağma, ya'ni ton oraliqlari, intervallar. Qad. Şarq musiqa nazariyasida A.ning juda köp turlari bölgan. Jumladan ab'odi avsat, ab'odi vusto — örtaça hajmdagi intervallar — oktava, septima, seksta, rinta va kvartalar. Ab'odi izom yoki ab'odi kubro — katta intervallar. Ular kvintdetsima, duodetsima va undetsima kabi oktavadan katta intervallarni öz içiga oladi; ab'odi lahniy yoki ab'odi siğar — kiçik intervallardir: katta sekunda b-n kiçik sekunda intervallarini öz içiga oladi, ba'zan tersiya ham közda tutilgan. Bular kuy va pardalar hosil qilişda qöllanilgani uçun «lahniy» («kuyçan») deb atalgan. Lahniylarning turlari: izom (katta), avsat (örtaça) va sigar (kiçik); ab'odi muloyim yoki ab'odi muttafiq (ittifoqdoş) — yokimli, ohangdoş intervallar. konsonanslar; ab'odi munofir yoki ab'odi mutanofir ikki nafratli oraliq, yoxud ab'odi ğayri muloyim — yoqimsiz, nomuloyim intervallar — dissonanspar; ab'odi musta'mal — musiqa amaliyotida qöllaniladigan intervallar: ab'odi ğayri musta'mal — musiqada qöllanilmaydigan intervallar. Maxsus musiqa öquv yurtlaridagi Şarq musiqasiga oid darslarda A. tizimi örganiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АБЪОД (араб. буъд оралиқ сўзининг кўплиги) — икки нағма, яъни тон оралиқлари, интерваллар. Қад. Шарқ мусиқа назариясида А.нинг жуда кўп турлари бўлган. Жумладан абъоди авсат, абъоди вусто — ўртача ҳажмдаги интерваллар — октава, септима, секста, ринта ва кварталар. Абъоди изом ёки абъоди кубро — катта интерваллар. Улар квинтдецима, дуодецима ва ундецима каби октавадан катта интервалларни ўз ичига олади; абъоди лаҳний ёки абъоди сиғар — кичик интерваллардир: катта секунда б-н кичик секунда интервалларини ўз ичига олади, баъзан терция ҳам кўзда тутилган. Булар куй ва пардалар ҳосил қилишда қўлланилгани учун «лаҳний» («куйчан») деб аталган. Лаҳнийларнинг турлари: изом (катта), авсат (ўртача) ва сигар (кичик); абъоди мулойим ёки абъоди муттафиқ (иттифоқдош) — ёкимли, оҳангдош интерваллар. консонанслар; абъоди мунофир ёки абъоди мутанофир икки нафратли оралиқ, ёхуд абъоди ғайри мулойим — ёқимсиз, номулойим интерваллар — диссонанспар; абъоди мустаъмал — мусиқа амалиётида қўлланиладиган интерваллар: абъоди ғайри мустаъмал — мусиқада қўлланилмайдиган интерваллар. Махсус мусиқа ўқув юртларидаги Шарқ мусиқасига оид дарсларда А. тизими ўрганилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.