Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Abror Hidoyatov

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 126-b. — ziyouz.com

    Hidoyatov Abror (1900.31.12 - Toşkent — 1958.3.10) — Özbekiston xalq artisti (1937). Dastlab eski maktabda öqigan. 1919 y.dan Mannon Uyğur boşçilik qilgan «Turon» truppasida işlagan. 1920—24 y.lar Ne'mat (Ğ.Zafariy, «Halima»), drama studiyasida öqiydi. Studiyada yaratilgan Garpagon (J.Molyer, «Xasis»), Bob (Bill-Be-lotserkovskiy, «Aks sado»), Nasrid-din (Çölpon, «Yana uylanaman»), şahar hokimi (N.Gogol, «Revizor»), Kalaf (K.Gotssi, «Malikai Turan-dot») H. kamolotida muhim rol öynadi. 1927—35 y.larda milliy va tarjima asarlarda bir turkum ob-razlar yaratdi: Sarimsoq (K.Yaşin, «Yondiramiz»), Rustam (U.Ismoilov, «Rustam»), Şopur (Xurşid, «Far-hod va Şirin»), Frondoso (Lope de Vega, «Qözibuloq qişloği») va b. Ijobiy qahramonlar obrazlarini yaratar ekan, asosan qahramonona ro-mantik vositalarni işga soldi. Salbiy rollarda ham e'tiborli ijodiy yutuqlarga erişdi: Kukumboy (D.Furmanov, S.Polivanov, «Isyon»), Oripov (Z.Said, N.Safa-rov, «Tarix tilga kirdi») va b. H.ning aktyorlik mahorati Hamlet (U.Şekspir, «Hamlet», 1935), Ğofur (Hamza, «Boy ila xizmatçi», 1939) va Otello (U.Şekspir, «Otello», 1945) obrazlarida yorqin namoyon böldi.

    H.ning özbek tarixiy dramalarida yaratgan Muqanna (H.Olimjon, «Muqanna»), Temur Malik (M. Şayxzoda, «Jaloliddin»), Navoiy (Uyğun, I.Sulton, «Alişer Navoiy») obrazlari ham yetukdir.

    H. nomi Özbek davlat drama teatriga (1991) hamda Toşkent köçalaridan biriga (1986) berilgan. H. hayoti va ijodiga bağişlangan hujjatli film işlangan (rej. Bobo Xöjayev, 1967). Vafotidan söng «Buyuk xizmatlari uçun» ordeni bilan mukofotlangan (2000).

    Ad.Deyç A., Abrar Xidoyatov, M.-L., 1948; Avdeyeva L., Abrar Xidoyatov, T., 1960; Qod i rov M., Saqnamiz loçinlari, T., 1986; Rahmonon M., Hamza Özbek Daalat akademik drama teatri tarixi, T„ 2001.

    Muhsin Qodirov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҲИДОЯТОВ Аброр (1900.31.12 - Тошкент — 1958.3.10) — Ўзбекистон халқ артисти (1937). Дастлаб эски мактабда ўқиган. 1919 й.дан Маннон Уйғур бошчилик қилган «Турон» труппасида ишлаган. 1920—24 й.лар Неъмат (Ғ.Зафарий, «Ҳалима»), драма студиясида ўқийди. Студияда яратилган Гарпагон (Ж.Мольер, «Хасис»), Боб (Билль-Бе-лоцерковский, «Акс садо»), Насрид-дин (Чўлпон, «Яна уйланаман»), шаҳар ҳокими (Н.Гоголь, «Ревизор»), Калаф (К.Гоцци, «Маликаи Туран-дот») Ҳ. камолотида муҳим роль ўйнади. 1927—35 й.ларда миллий ва таржима асарларда бир туркум об-разлар яратди: Саримсоқ (К.Яшин, «Ёндирамиз»), Рустам (У.Исмоилов, «Рустам»), Шопур (Хуршид, «Фар-ҳод ва Ширин»), Фрондосо (Лопе де Вега, «Қўзибулоқ қишлоғи») ва б. Ижобий қаҳрамонлар образларини яратар экан, асосан қаҳрамонона ро-мантик воситаларни ишга солди. Салбий ролларда ҳам эътиборли ижодий ютуқларга эришди: Кукумбой (Д.Фурманов, С.Поливанов, «Исён»), Орипов (З.Саид, Н.Сафа-ров, «Тарих тилга кирди») ва б. Ҳ.нинг актёрлик маҳорати Ҳамлет (У.Шекспир, «Ҳамлет», 1935), Ғофур (Ҳамза, «Бой ила хизматчи», 1939) ва Отелло (У.Шекспир, «Отелло», 1945) образларида ёрқин намоён бўлди.

    Ҳ.нинг ўзбек тарихий драмаларида яратган Муқанна (Ҳ.Олимжон, «Муқанна»), Темур Малик (М. Шайхзода, «Жалолиддин»), Навоий (Уйғун, И.Султон, «Алишер Навоий») образлари ҳам етукдир.

    Ҳ. номи Ўзбек давлат драма театрига (1991) ҳамда Тошкент кўчаларидан бирига (1986) берилган. Ҳ. ҳаёти ва ижодига бағишланган ҳужжатли фильм ишланган (реж. Бобо Хўжаев, 1967). Вафотидан сўнг «Буюк хизматлари учун» ордени билан мукофотланган (2000).

    Ад.Дейч А., Абрар Хидоятов, М.-Л., 1948; Авдеева Л., Абрар Хидоятов, Т., 1960; Қод и ров М., Сақнамиз лочинлари, Т., 1986; Раҳмонон М., Ҳамза Ўзбек Даалат академик драма театри тарихи, Т„ 2001.

    Муҳсин Қодиров.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.