Absurd drama
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 61-b. — ziyouz.com
Absurd drama ABSURD DRAMA, absurd teatr, ğayrimantiqiy teatr — dramaturgiyadagi oqimning şartli nomi. 50 — 60-y.larda oqim tarafdorlari inson hayoti ma'nosiz, mavhum degan nuqtai nazarni ilgari söradi. Ular fikriça, inson hatto nima uçun yaşayotganini ham anglab yetolmaydi, u doimo yolğon burç, yolğon axloq, yolğon munosabatlar qurboni bölaveradi. A.d. asosçisi va nazariyotçisi S. Bekketning «Godoning kutilişi» (1952) fojiali komediyasida Vladimir va Estragon taşlandiq yölda uçraşib qolişadi, asar davomida ikkalasi ham Godoni kutib ötirişadi. Asarda boşqa voqea yöq. Godo balki boylikdir, balki baxtdir, balki ölimdir? Asarda bu haqda heç narsa deyilmaydi, undan çiqadigan xulosa şuki, inson hayoti ham Godoni kutiş kabi yolğon, mavhum, ma'nisiz, umidlarga töla. Uzoq vaqt A.d. namoyandalari asariga quruq safsata deb qarab kelindi, biroq 70-y.larga kelib, ular davr oldiga qöygan muammolar dolzarb ekanligi ayon böldi.
A.d. oqimi teatr, dramaturgiyaga sahna şart degan tuşunçani olib kirdi, uni nazm va nasrdagi ilğor an'analar b-n moslaştirdi, teatr, sahna haqidagi tasavvurlarni bir qadar yangiladi, unga zamonaviylik bağişladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АБСУРД ДРАМА, абсурд театр, ғайримантиқий театр — драматургиядаги оқимнинг шартли номи. 50 — 60-й.ларда оқим тарафдорлари инсон ҳаёти маъносиз, мавҳум деган нуқтаи назарни илгари сўради. Улар фикрича, инсон ҳатто нима учун яшаётганини ҳам англаб етолмайди, у доимо ёлғон бурч, ёлғон ахлоқ, ёлғон муносабатлар қурбони бўлаверади. А.д. асосчиси ва назариётчиси С. Беккетнинг «Годонинг кутилиши» (1952) фожиали комедиясида Владимир ва Эстрагон ташландиқ йўлда учрашиб қолишади, асар давомида иккаласи ҳам Годони кутиб ўтиришади. Асарда бошқа воқеа йўқ. Годо балки бойликдир, балки бахтдир, балки ўлимдир? Асарда бу ҳақда ҳеч нарса дейилмайди, ундан чиқадиган хулоса шуки, инсон ҳаёти ҳам Годони кутиш каби ёлғон, мавҳум, маънисиз, умидларга тўла. Узоқ вақт А.д. намояндалари асарига қуруқ сафсата деб қараб келинди, бироқ 70-й.ларга келиб, улар давр олдига қўйган муаммолар долзарб эканлиги аён бўлди.
А.д. оқими театр, драматургияга саҳна шарт деган тушунчани олиб кирди, уни назм ва насрдаги илғор анъаналар б-н мослаштирди, театр, саҳна ҳақидаги тасаввурларни бир қадар янгилади, унга замонавийлик бағишлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.