Abu Abdulloh Muhammad ibn Jobir Battoniy
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 145-b. — ziyouz.com
Battoniy Abu Abdulloh Muhammad ibn Jobir (858 — Batton (Suriya) — 929) — falakiyotşunos va riyoziyotçi. Raqqa va Bağdodda ijod qilgan. Yevropada Albategnius nomi b-n maşhur. «Sinuslar jadvali tuzişning mavhum usullari bayoni» («Tajrid usul tarkib al-juy-ub»), «As-Sabiy ziji» («Az-Zij as-Sa-bi'») kabi asarlari ma'lum. B. «As-Sabiy ziji»da 1/2 dan oralatib kotangenslar jadvalini bergan. Unda Quyoş va Oyning qaramaqarşi turiş jadvali, 273 ta joyning geografik koordinati, 533 ta yulduzning jadvali va b. xam berilgan. Bu asar Yevropada ham trigonometriya fani rivojiga katta hissa qöşdi. Oyning körinadigan tomonidagi bitta krater B. nomi b-n atalgan.
Ad:. Matviyevskaya G. P., Rozenfild B. A., Matematika i astronomiya musulmanskogo srednevekovya i ix trudö (VIII — XVII vv.), M., 1983; Borodin A. I.,Bugay A. S, Vödayuhiyesya matematiki, Kiyev, 1987.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАТТОНИЙ Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Жобир (858 — Баттон (Сурия) — 929) — фалакиётшунос ва риёзиётчи. Раққа ва Бағдодда ижод қилган. Европада Albategnius номи б-н машҳур. «Синуслар жадвали тузишнинг мавҳум усуллари баёни» («Тажрид усул таркиб ал-жуй-уб»), «Ас-Сабий зижи» («Аз-Зиж ас-Са-биъ») каби асарлари маълум. Б. «Ас-Сабий зижи»да 1/2 дан оралатиб котангенслар жадвалини берган. Унда Қуёш ва Ойнинг қарамақарши туриш жадвали, 273 та жойнинг географик координати, 533 та юлдузнинг жадвали ва б. хам берилган. Бу асар Европада ҳам тригонометрия фани ривожига катта ҳисса қўшди. Ойнинг кўринадиган томонидаги битта кратер Б. номи б-н аталган.
Ад:. Матвиевская Г. П., Розенфильд Б. А., Математика и астрономия мусульманского средневековья и их трудў (VIII — XVII вв.), М., 1983; Бородин А. И.,Бугай А. С, Вўдаюҳиеся математики, Киев, 1987.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.