Abu Bakr Şoşiy
Manba: ÖzME, Qöşimça (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 5–6-b. — ziyouz.com
Abu Bakr Şoşiy ABU BAKR ŞOŞIY, Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad ibn al-Husayn ibn Umar al-Imom al-Kabir, Faxr ulislom (1038, Şoş — 1114, Bağdod) — fiqhşunos. Fiqh ilmini Bağdodda Muhammad ibn Bayon alkazruvniy, Qozi Abu Mansur atTusiy, Şayx Abu Muhammad al-Juvayniy, Abu Nasr as-Siboğlardan örgangan. Şayx Abu Ishoq Şeroziyning yaqin şogirdi bölgan, keyinçalik uluğ imom (al-Imom al-Kabir) darajasiga yetgan va Islom faxri (Faxr ul-islom) sifatida el-yurt orasida şuhrat qozongan. A.B.Ş. Bağdoddagi «Nizomiya» madra-sasida mudarrislik qilib, köp şogirdlar yetiştirgan. Fiqh ilmiga oid «Hilyat al-ulamo fi mazohibi al-fuqaho» («Faqihlar mazhablarida olimlar ziynati») asari maşhur. Asar xalifi Mustazhirga bağişlangan.
Olim uşbu kitobiga şarh sifatida «al-Mu'tamad» («Işonçli») asarini yozgan. Şuningdek, allomaning fiqhşunoslikka oid yana bir yirik asari «aş-Şofiy» («Şifo beruvçi») bölib, u arab olimi al-Muzaniy (791—878) ning «al-Muxtasar» («Qis-qaça») asari şarhiga oid. Uşbu şarh 20 jilddan iborat bölib, A.B.Ş. uni 5 y. davomida yozib tugatgan. Allomaning «Aş-Şofiya şahobçasining ustuni», «Taloqqa oid masala» kabi asarlari ham bölgan. A.B.Ş. arab adabiyo-ti, grammatikasi, şe'riyati va til-şunosligi hamda Qur'on, hadis ilmlarini ham puxta egallagan. Bağ-doddagi «Bob al-Şeroz» maqbarasiga dafn etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АБУ БАКР ШОШИЙ, Абу Бакр Муҳаммад ибн Аҳмад ибн ал-Ҳусайн ибн Умар ал-Имом ал-Кабир, Фахр улислом (1038, Шош — 1114, Бағдод) — фиқҳшунос. Фиқҳ илмини Бағдодда Муҳаммад ибн Баён алказрувний, Қози Абу Мансур атТусий, Шайх Абу Муҳаммад ал-Жувайний, Абу Наср ас-Сибоғлардан ўрганган. Шайх Абу Исҳоқ Шерозийнинг яқин шогирди бўлган, кейинчалик улуғ имом (ал-Имом ал-Кабир) даражасига етган ва Ислом фахри (Фахр ул-ислом) сифатида эл-юрт орасида шуҳрат қозонган. А.Б.Ш. Бағдоддаги «Низомия» мадра-сасида мударрислик қилиб, кўп шогирдлар етиштирган. Фиқҳ илмига оид «Ҳилят ал-уламо фи мазоҳиби ал-фуқаҳо» («Фақиҳлар мазҳабларида олимлар зийнати») асари машҳур. Асар халифи Мустазҳирга бағишланган.
Олим ушбу китобига шарҳ сифатида «ал-Муътамад» («Ишончли») асарини ёзган. Шунингдек, алломанинг фиқҳшуносликка оид яна бир йирик асари «аш-Шофий» («Шифо берувчи») бўлиб, у араб олими ал-Музаний (791—878) нинг «ал-Мухтасар» («Қис-қача») асари шарҳига оид. Ушбу шарҳ 20 жилддан иборат бўлиб, А.Б.Ш. уни 5 й. давомида ёзиб тугатган. Алломанинг «Аш-Шофия шаҳобчасининг устуни», «Талоққа оид масала» каби асарлари ҳам бўлган. А.Б.Ш. араб адабиё-ти, грамматикаси, шеърияти ва тил-шунослиги ҳамда Қуръон, ҳадис илмларини ҳам пухта эгаллаган. Бағ-доддаги «Боб ал-Шероз» мақбарасига дафн этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.