Abu Muhammad Abdulloh ibn Muslim al-Marvaziy Ibn Qutayba
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 23-b. — ziyouz.com
Ibn Qutayba Abu Muhammad Abdulloh ibn Muslim al-Marvaziy (828— Bağdod — taxm. 889) — arab filologi, tarixçi va yozuvçisi. Asli marv (hoz. Turkmanistonning Mari ş.) lik, Bagdodda yaşagan. Arab filologiyasining Bağdod maktabi asosçisi. Qad. adabiy yodgorliklarni töplaş, tizimga soliş va tanqidiy örganiş b-n şu-ğullangan. «Taqvim ullison» («Tilni töğrilaş»), «Kitob fi xalq il-inson» («Insonning yaratilişi haqida kitob»), «Diyvon ul-kuttob» («Kotiblar devoni»), «Tabaqot uş-şuaro» («Şoirlarning tabaqalari») va b. asarlar muallifi. «Uyun ul-axbor» (10 jildli, «Axborot manbalari») adabiy-tarixiy tazkirasida davlat hokimiyati, qöşin xususida, bundan taşqari, yomon xulq-odatlar tanqid qilinadi, ma'rifat, birodarlik, insoniy tuyğular uluğlanadi. I. Q. ning «Adab ulkotib» («Kotibning san'ati»), «Aş-şe'r va-ş-şuaro» («Şe'riyat va şoirlar») asarida xat va şe'r san'ati haqida fikr yuritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИБН ҚУТАЙБА Абу Муҳаммад Абдуллоҳ ибн Муслим ал-Марвазий (828— Бағдод — тахм. 889) — араб филологи, тарихчи ва ёзувчиси. Асли марв (ҳоз. Туркманистоннинг Мари ш.) лик, Багдодда яшаган. Араб филологиясининг Бағдод мактаби асосчиси. Қад. адабий ёдгорликларни тўплаш, тизимга солиш ва танқидий ўрганиш б-н шу-ғулланган. «Тақвим уллисон» («Тилни тўғрилаш»), «Китоб фи халқ ил-инсон» («Инсоннинг яратилиши ҳақида китоб»), «Дийвон ул-куттоб» («Котиблар девони»), «Табақот уш-шуаро» («Шоирларнинг табақалари») ва б. асарлар муаллифи. «Уйун ул-ахбор» (10 жилдли, «Ахборот манбалари») адабий-тарихий тазкирасида давлат ҳокимияти, қўшин хусусида, бундан ташқари, ёмон хулқ-одатлар танқид қилинади, маърифат, биродарлик, инсоний туйғулар улуғланади. И. Қ. нинг «Адаб улкотиб» («Котибнинг санъати»), «Аш-шеър ва-ш-шуаро» («Шеърият ва шоирлар») асарида хат ва шеър санъати ҳақида фикр юритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.