Aççiqbuta
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 827-b. — ziyouz.com
Aççiqbuta (Ammothamnus lemannii) — burçokdoşlar oilasiga mansub buta. Böyi 50 — 100 sm. Barglari toq patsimon, uz. 10 — 19 sm, kalin tuk b-n qrplangan. Gullari oq bölib, uzun şingilda joylaşgan. Dukkagi 1 — 4 uruğli, spiralsimon. Uruği tuxumsimon, silliq, böyi 4, eni 3,5 mm. A. apr.-mayda gullab, may-iyunda uruğlaydi. A. Buxoro va Surxondaryo viloyatlaridagi qumlarda va şagalli yerlarda ösadi. A.ning tarkibida 0,5— 1,12% alkaloid bor. Ildizida 12 — 14%, tanasida 3 —5% va ildiz pöstila 27 — 30% böyoq modda böladi. A.ning ildiz qay-natmasi xalq tabobatida bodga qarşi işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЧЧИҚБУТА (Ammothamnus lemannii) — бурчокдошлар оиласига мансуб бута. Бўйи 50 — 100 см. Барглари тоқ патсимон, уз. 10 — 19 см, калин тук б-н қрпланган. Гуллари оқ бўлиб, узун шингилда жойлашган. Дуккаги 1 — 4 уруғли, спиралсимон. Уруғи тухумсимон, силлиқ, бўйи 4, эни 3,5 мм. А. апр.-майда гуллаб, май-июнда уруғлайди. А. Бухоро ва Сурхондарё вилоятларидаги қумларда ва шагалли ерларда ўсади. А.нинг таркибида 0,5— 1,12% алкалоид бор. Илдизида 12 — 14%, танасида 3 —5% ва илдиз пўстила 27 — 30% бўёқ модда бўлади. А.нинг илдиз қай-натмаси халқ табобатида бодга қарши ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.