Açe
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 825-b. — ziyouz.com
Açe — Sumatra o. (Indoneziya) şim. da mavjud bölgan sultonlik (16- a. boşi — 20- a. boşi). Indoneziyada islom dinining tarqalişi markazlaridan biri. A. kuçaygan davrida (17-a. birinçi yarmi) uning mustaqilligini Sumatraning aksariyat xonliklari va Malayyaning ğarbidagi xonliklar tan olgan. A. murç savdosiga ixtisoslaşgan; kuçli floti bölgan. 16 — 17- a. boşlarida A. portugaliyaliklar b-n muvaffaqiyatli kuraş olib borgan. 1641 y. Gollandiya Malakkani bosib olib A.ga tobe mulklar içiga kirib borişi b-n A.ning obru-e'tibori tuşib ketgan. 1873 — 1904 y.larda Gollandiya A.ga qarşi mustamlakaçilik uruşi olib borgan. A. xalqi Teuku Umar va Teungku Çik di Tiro va b. rahbarligida bosqinçilarga qarşi mardona kuraşganlar. Partizanlik harakati 1913 y.gaça davom etgan. Indoneziya Respublikasida A. — viloyat (1956 y.dan).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЧЕ — Суматра о. (Индонезия) шим. да мавжуд бўлган султонлик (16- а. боши — 20- а. боши). Индонезияда ислом динининг тарқалиши марказларидан бири. А. кучайган даврида (17-а. биринчи ярми) унинг мустақиллигини Суматранинг аксарият хонликлари ва Малайянинг ғарбидаги хонликлар тан олган. А. мурч савдосига ихтисослашган; кучли флоти бўлган. 16 — 17- а. бошларида А. португалияликлар б-н муваффақиятли кураш олиб борган. 1641 й. Голландия Малаккани босиб олиб А.га тобе мулклар ичига кириб бориши б-н А.нинг обру-эътибори тушиб кетган. 1873 — 1904 й.ларда Голландия А.га қарши мустамлакачилик уруши олиб борган. А. халқи Теуку Умар ва Теунгку Чик ди Тиро ва б. раҳбарлигида босқинчиларга қарши мардона курашганлар. Партизанлик ҳаракати 1913 й.гача давом этган. Индонезия Республикасида А. — вилоят (1956 й.дан).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.