Adabiyot muzeyi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 173–174-b. — ziyouz.com
Adabiyot muzeyi ADABIYOT MUZEYI, Alişer Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi (Toşkent ş.) — madaniy-ma'rifiy va ilmiy muassasa. 1940 y.da Alişer Navoiy tavalludining 500 yilligi munosabati b-n Respublika körgazmasi tariqasida taşkil topgan. 1944 — 68 y.larda Özbekiston FA Til va adabiyot in-ti bölimi, 1968 — 78 y.larda Özbekiston FA Adabiyot muzeyi, 1978 — 91 y.larda Özbekiston FA H. S. Sulaymonov nomidagi Qölyozmalar in-tining muzey bölimi. 1991 y.dan Özbekiston FA Adabiyot muzeyi. Muzey ekspozitsiyasi 40 xonaga joylaşgan, 8 bölimdan iborat. Jamlanmasida qariyb 34 ming körgazma bor (1997). Muzeyda özbek adabiyotiga oid asarlar, qölyozma va toşbosma kitoblar, xalq hofizlarining ovoz yozuvlari, naqqoşlik san'atiga doir körgazmalar (yoğoçdan işlangan panjara, A. Fayzullayev, 1968), 10-a.ga oid sopol buyumlar mavjud. Muzey körgazmalari temuriylar davri ekspozitsiyasi b-n, özbek adabiyoti tarixi ekspozitsiyalari esa Alişer Navoiy ijodidan boşlangan: «Xamsa»ning qölyozma, foto va köçirilgan nusxalari, dostonlarga işlangan miniatyuralar, rasm va bezaklar, şoir hayotiga oid portretlar, haykallar, xarita, kitob, har xil sovğa va albomlar, lagan, közaçalar bor. Buxorolik 14 qiz tomonidan Navoiy, Farhod va Şirin, Layli va Majnun rasmlari zar b-n tiqilgan gilam (1968) muzeyga alohida körk bağişlaydi. Jomiy xonasiga şoir asarlarining turli davrda kuçirilgan nusxalari qöyilgan. Muzeyning boşqa xonadagi körgazmalari orasida Hofiz, Nizomiy, Firdavsiy, Xusrav Dehlaviylarning bir qança qölyozmalari bor. Bobur hayoti va ijodiy faoliyati haqidagi körgazmalar içida «Bobur haykali» (haykaltaroş A. Grişçenko, 1968) va ipak b-n tiqilgan «Bobur portreta» (çevar F. Saydaliyeva, 1974) alohida örin tutadi. Muzeyda Zebunniso, Turdi, Nodira, Uvaysiy, Mahzuna va b. şe'rlaridan namunalar, qölyozmalar va asarlariga işlangan tasvirlar, namoyonlar bor. Muzeyning hoz. zamon adabiyotiga bağişlangan xonalariga «20-a. özbek adabiyoti», «Istiqlol davri özbek adabiyoti» ekspozitsiyalari joylaştirilgan. 200 dan ortiq özbek şoir va yozuvçilari ijodiy yölini yorituvçi körgazmalar qöyilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АДАБИЁТ МУЗЕЙИ, Алишер Навоий номидаги Давлат адабиёт музейи (Тошкент ш.) — маданий-маърифий ва илмий муассаса. 1940 й.да Алишер Навоий таваллудининг 500 йиллиги муносабати б-н Республика кўргазмаси тариқасида ташкил топган. 1944 — 68 й.ларда Ўзбекистон ФА Тил ва адабиёт ин-ти бўлими, 1968 — 78 й.ларда Ўзбекистон ФА Адабиёт музейи, 1978 — 91 й.ларда Ўзбекистон ФА Ҳ. С. Сулаймонов номидаги Қўлёзмалар ин-тининг музей бўлими. 1991 й.дан Ўзбекистон ФА Адабиёт музейи. Музей экспозицияси 40 хонага жойлашган, 8 бўлимдан иборат. Жамланмасида қарийб 34 минг кўргазма бор (1997). Музейда ўзбек адабиётига оид асарлар, қўлёзма ва тошбосма китоблар, халқ ҳофизларининг овоз ёзувлари, наққошлик санъатига доир кўргазмалар (ёғочдан ишланган панжара, А. Файзуллаев, 1968), 10-а.га оид сопол буюмлар мавжуд. Музей кўргазмалари темурийлар даври экспозицияси б-н, ўзбек адабиёти тарихи экспозициялари эса Алишер Навоий ижодидан бошланган: «Хамса»нинг қўлёзма, фото ва кўчирилган нусхалари, достонларга ишланган миниатюралар, расм ва безаклар, шоир ҳаётига оид портретлар, ҳайкаллар, харита, китоб, ҳар хил совға ва альбомлар, лаган, кўзачалар бор. Бухоролик 14 қиз томонидан Навоий, Фарҳод ва Ширин, Лайли ва Мажнун расмлари зар б-н тиқилган гилам (1968) музейга алоҳида кўрк бағишлайди. Жомий хонасига шоир асарларининг турли даврда кучирилган нусхалари қўйилган. Музейнинг бошқа хонадаги кўргазмалари орасида Ҳофиз, Низомий, Фирдавсий, Хусрав Деҳлавийларнинг бир қанча қўлёзмалари бор. Бобур ҳаёти ва ижодий фаолияти ҳақидаги кўргазмалар ичида «Бобур ҳайкали» (ҳайкалтарош А. Гришченко, 1968) ва ипак б-н тиқилган «Бобур портрета» (чевар Ф. Сайдалиева, 1974) алоҳида ўрин тутади. Музейда Зебуннисо, Турди, Нодира, Увайсий, Маҳзуна ва б. шеърларидан намуналар, қўлёзмалар ва асарларига ишланган тасвирлар, намоёнлар бор. Музейнинг ҳоз. замон адабиётига бағишланган хоналарига «20-а. ўзбек адабиёти», «Истиқлол даври ўзбек адабиёти» экспозициялари жойлаштирилган. 200 дан ортиқ ўзбек шоир ва ёзувчилари ижодий йўлини ёритувчи кўргазмалар қўйилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.