Adaptatsion sindrom
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 185-b. — ziyouz.com
Adaptatsion sindrom (umumiy adaptatsion sindrom) —. kuçli ta'sirot (stressor)ga javoban odam va hayvonlar organizmida röy beradigan himoya reaksiyalari majmui; bu reaksiyalar buzilgan muvozanatni kayta tiklaş va organizmning içki muhiti (gomeostaz)ni bir maromda saqlaş imkonini beradi. Buyrak usti bezlari pöstloq qavatining qalinlaşişi, ular sekretor faoliyatining tezlaşişi, ayrisimon bez (timus), taloq, limfa tugunlarining kiçrayişi, qon tarkibining özgarişi (leykotsitoz, limfopeniya), moddalar almaşinuvining buzilişi A.s. ning asosiy belgilaridir. A.s. ning vujudga kelişida uç bosqiç (himoya kuçlarini işga soliş, rezistentlik, futurdan ketiş) farq qilinadi. A.s.ning oxirgi bosqiçi organizmga uzoq, muddat davomida zararli omillar (fizik, kimyoviy, biologik, ruhiy) ta'sir etişi natijasida röy beradi va bu ölimga olib boradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АДАПТАЦИОН СИНДРОМ (умумий адаптацион синдром) —. кучли таъсирот (стрессор)га жавобан одам ва ҳайвонлар организмида рўй берадиган ҳимоя реакциялари мажмуи; бу реакциялар бузилган мувозанатни кайта тиклаш ва организмнинг ички муҳити (гомеостаз)ни бир маромда сақлаш имконини беради. Буйрак усти безлари пўстлоқ қаватининг қалинлашиши, улар секретор фаолиятининг тезлашиши, айрисимон без (тимус), талоқ, лимфа тугунларининг кичрайиши, қон таркибининг ўзгариши (лейкоцитоз, лимфопения), моддалар алмашинувининг бузилиши А.с. нинг асосий белгиларидир. А.с. нинг вужудга келишида уч босқич (ҳимоя кучларини ишга солиш, резистентлик, футурдан кетиш) фарқ қилинади. А.с.нинг охирги босқичи организмга узоқ, муддат давомида зарарли омиллар (физик, кимёвий, биологик, руҳий) таъсир этиши натижасида рўй беради ва бу ўлимга олиб боради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.