Adrenogenital sindrom
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 198-b. — ziyouz.com
Adrenogenital sindrom kortikosteroidlar biosintezi uçun zarur fermentlarning tuğma nuqsoni oqibatida yuz beradigan klinik simptomlar majmui. Unga buyrak usti bezi pöst qavatining tuğma virilizatsiyalovçi giperplaziyasi sabab buladi. A.s. ning virilizatsiyalovçi xilida qonda kortizol miqdori deyarli kam bulib, androgenlar köpayib ketadi. Bunda qiz homilaning taşqi jinsiy a'zolari öğil homilaga xos böladi. Qiz tuğilganidan keyin virilizatsiya davom etadi, gavda tuzilişi erkaklarnikiga öxşaş bölib, sut bezlari ösmaydi va hayz körmaydi. Öğil homilaning jinsiy a'zolari tez rivojlanadi va bola tuğilganidan keyin barvaqt baloğatga yetadi. A. s. ning tuz yöqotiş oqibatida kelib çiqadigan xiliga kortizol va aldosteron metabolizmida kuzatiladigan ança çuqur özgarişlar xosdir. Bu gormonlar miqdori juda kam bölib, bemorda buyrak usti bezi pöst qavatining yetişmovçiligi ruy beradi. Ça-aloqda soxta xunasalik belgilari, organizm degidratatsiyasi (natriy yöqotiş natijasida), keyinçalik yurak-tomir yetişmovçiligi kuzatiladi va bola yurak faoliyati tösatdan töxtaşi natijasida nobud bölişi ham mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АДРЕНОГЕНИТАЛ СИНДРОМ кортикостероидлар биосинтези учун зарур ферментларнинг туғма нуқсони оқибатида юз берадиган клиник симптомлар мажмуи. Унга буйрак усти бези пўст қаватининг туғма вирилизацияловчи гиперплазияси сабаб булади. А.с. нинг вирилизацияловчи хилида қонда кортизол миқдори деярли кам булиб, андрогенлар кўпайиб кетади. Бунда қиз ҳомиланинг ташқи жинсий аъзолари ўғил ҳомилага хос бўлади. Қиз туғилганидан кейин вирилизация давом этади, гавда тузилиши эркакларникига ўхшаш бўлиб, сут безлари ўсмайди ва ҳайз кўрмайди. Ўғил ҳомиланинг жинсий аъзолари тез ривожланади ва бола туғилганидан кейин барвақт балоғатга етади. А. с. нинг туз йўқотиш оқибатида келиб чиқадиган хилига кортизол ва альдостерон метаболизмида кузатиладиган анча чуқур ўзгаришлар хосдир. Бу гормонлар миқдори жуда кам бўлиб, беморда буйрак усти бези пўст қаватининг етишмовчилиги руй беради. Ча-алоқда сохта хунасалик белгилари, организм дегидратацияси (натрий йўқотиш натижасида), кейинчалик юрак-томир етишмовчилиги кузатилади ва бола юрак фаолияти тўсатдан тўхташи натижасида нобуд бўлиши ҳам мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.