Aerofagiya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 849-b. — ziyouz.com
Aerofagiya (aero... va yun. phagein — yutmoq) — havo yutiş. Ovqat yutganda qisman havo yutiş tabiiy hol. Lekin quruq havo yutişga odatlaniş kasallikka sabab böladi. Odatda şoşib va gaplaşib turib ovqat yeyiş, ba'zan köp sölak ajralişi natijasida A. röy beradi. Surunkali gastrit, kolit, me'da yarasi va gipotoniyasi, koronar tomirlar kasalligi, aorta anevrizmasida ham paydo bölişi mumkin. Emadigan bolalarning quruq teşik sörğiç sörib yurişi ham A.ga sabab böladi. Yutilgan havoning bir qismi kekirganda çiqib ketadi, qolgani me'dani şişiradi, içakka ötib, faoliyatini izdan çiqaradi, peristaltikasi buziladi, bemor qayt qilib, qorni oğriydi; bola iştahasi yöqolib, ozib ketadi. Psixiatriyada A. nevrozning ayrim turlarida kuzatiladi.
Davosi: psixoterapiya, sölak, balgam yutmaslik, ovqatlanayotganda gapirmasdan oz-ozdan ovqat yeyiş, me'dada köp turib qoladigan ovqat yemaslik, gazli içimliklar içmaslik tavsiya etiladi. Bolalarga sörğiçni quruq sördirmaslik, havo yutişga odatlanişga yöl quymaslik, qorin şişib oğriganda bolaning holatini özgartirib, havoni çiqarib yuboriş çorasi köriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЭРОФАГИЯ (аэро... ва юн. phagein — ютмоқ) — ҳаво ютиш. Овқат ютганда қисман ҳаво ютиш табиий ҳол. Лекин қуруқ ҳаво ютишга одатланиш касалликка сабаб бўлади. Одатда шошиб ва гаплашиб туриб овқат ейиш, баъзан кўп сўлак ажралиши натижасида А. рўй беради. Сурункали гастрит, колит, меъда яраси ва гипотонияси, коронар томирлар касаллиги, аорта аневризмасида ҳам пайдо бўлиши мумкин. Эмадиган болаларнинг қуруқ тешик сўрғич сўриб юриши ҳам А.га сабаб бўлади. Ютилган ҳавонинг бир қисми кекирганда чиқиб кетади, қолгани меъдани шиширади, ичакка ўтиб, фаолиятини издан чиқаради, перисталтикаси бузилади, бемор қайт қилиб, қорни оғрийди; бола иштаҳаси йўқолиб, озиб кетади. Психиатрияда А. неврознинг айрим турларида кузатилади.
Давоси: психотерапия, сўлак, балгам ютмаслик, овқатланаётганда гапирмасдан оз-оздан овқат ейиш, меъдада кўп туриб қоладиган овқат емаслик, газли ичимликлар ичмаслик тавсия этилади. Болаларга сўрғични қуруқ сўрдирмаслик, ҳаво ютишга одатланишга йўл қуймаслик, қорин шишиб оғриганда боланинг ҳолатини ўзгартириб, ҳавони чиқариб юбориш чораси кўрилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.