Aerofotosuratga oliş

Aerofotosuratga oliş - samolyot, vertolyot, Yer sun'iy yöldoşi yoki raketalarga joylaştirilgan maxsus aerofotoapparat yordamida joyning fotosuratini yuqoridan oliş va şu fotosuratlar yordamida joyning plani va geografik xaritani tuziş. A.o. joyning ba'zi tafsilotlarini yoki iişootlarning fotosuratlarini olib, söngra tayyor xaritasiga tuşiriş uçun ham qöllaniladi. Ba'zan, A.o.ning vazifasi faqat joyning tutgan örni çegaralarini aniqlaş b-n çeklanadi (kontur A.o.), ba'zan topografik ulçaşlar natijasida olingan relyef haqidagi ma'lumotlar A.o. yordamida olingan xaritaga tuşiriladi (murakkab-kombinatsiyalangan A.o.). A.O. vositasida xarita tuzib, fotogrammetrik ölçaşlar natijasida relyefni şu xaritalarga tuşiriş ham mumkin (fotogrammetriya). Uçiş, fotosurat oliş va tayyor fotosuratlarni ölçaş natijasida joyning plani — xaritasi tuziladi. A.o. topografik xaritalar tuzişda, geol., tuproqşunoslik tadqiqotlarida, örmonçilik va yer tuziş işlarida, yöl va yer gidrotexnika inşootlari quriş, harbiy iş va b.da qöllaniladi. Aytib ötilgan işlarda qöllaniladigan A.o.ning eng muhim qismi olingan fotosuratlarda joyning hamma tafsilotlarini topa biliş (deşifrlaş — şifrni yeçiş) va ularni xaritaga aniqtuşirişdir. A.o. qaysi sohada işlatilişiga qarab, fotosuratdagi tafsilotlarni aniqlaş — topografik, gidrotexnik, gidrogeografik deşifrlaş turlariga bölinadi. Harbiy maqsadda olib borilgan deşifrlaş duşmanning mudofaa tizimini aniqlaş, uning kommunikatsiyam, aerodromlari va keçuv joylarini örganişdan iborat. Bundan taşqari, harbiy işda yerdan turib aniqlab bölmaydigan obyektlar (narsalar)ning koordinatalari topiladi.