Aerologik asboblar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 845-b. — ziyouz.com
Aerologik asboblar - aerologiyada qöllaniladigan asbob-uskunalar. Havo bosimi, şamol tezligi, yönalişi va h.k.ni ölçaşda işlatiladi. Muqim (statsionar) A.a. yerga örnatiladi, ba'zilari atm.ning tegişli qatlamlariga turli vositalar: vodorod yoki geliy tölğazilgan kauçuk şarlar, aerostatlar, stratostatlar, maxsus samolyotlar va geofizik raketalar yordamida atm. ga kötariladi. Yerga örnatilgan A.a. aerologik teodolit, radioteodolit, radiolokator kötarilgan A.a.dan kelayotgan axborotlarni qabul qiladi. Atm. ga kötarilgan A.a. atm .da röy berayotgan hodisalarni bevosita qayd qiladi. Eng aniq, murakkab va oğir A.a.—meteorograflar kuzatuvçi b-n birgalikda samolyotlarda, yengilroq A.a.— avtomatik radiozondlar maxsus şarlar yordamida kötariladi (30—35 km gaça). I.t. maqsadlarida bulutning yuqori va pastki çegarasi, bulut tarkibidagi suv miqdori, ozon, turbulentlik, elektr potensial va b.larni ölçaş zarur bölganda maxsus A.a.dan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЭРОЛОГИК АСБОБЛАР - аэрологияда қўлланиладиган асбоб-ускуналар. Ҳаво босими, шамол тезлиги, йўналиши ва ҳ.к.ни ўлчашда ишлатилади. Муқим (стационар) А.а. ерга ўрнатилади, баъзилари атм.нинг тегишли қатламларига турли воситалар: водород ёки гелий тўлғазилган каучук шарлар, аэростатлар, стратостатлар, махсус самолётлар ва геофизик ракеталар ёрдамида атм. га кўтарилади. Ерга ўрнатилган А.а. аэрологик теодолит, радиотеодолит, радиолокатор кўтарилган А.а.дан келаётган ахборотларни қабул қилади. Атм. га кўтарилган А.а. атм .да рўй бераётган ҳодисаларни бевосита қайд қилади. Энг аниқ, мураккаб ва оғир А.а.—метеорографлар кузатувчи б-н биргаликда самолётларда, енгилроқ А.а.— автоматик радиозондлар махсус шарлар ёрдамида кўтарилади (30—35 км гача). И.т. мақсадларида булутнинг юқори ва пастки чегараси, булут таркибидаги сув миқдори, озон, турбулентлик, электр потенциал ва б.ларни ўлчаш зарур бўлганда махсус А.а.дан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.