Aeromagnit suratga oliş
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 846-b. — ziyouz.com
Aeromagnit suratga oliş (syomka) — yer magnit maydonini samolyotlar yordamida örganiş usuli. Bu usul aeromagnitometr ixtiro qilingandan (1936) keyin qöllanila boşlandi. Keyinçalik temir konlarini qidiriş, geologik xaritalar tuziş va ularni aniqlaşda keng foydalaniladigan böldi. Magnit maydonining töliq miqdori A.s.0. vaqtida bir-biriga parallel yönalişlarda (örganilayotgan hududni töla qoplaş yöli b-n) ölçanadi. A.s.0. natijalari uçiş balandligiga boğliq: qança past uçilsa, şunça mayda obyektlar aniqlanadi. Olingan ma'lumotlar yer magnit maydoni kuçlanişining vertikal miqdorini körsatuvçi izoçiziqlar xaritasi yoki ölçanayotgan miqdorning yönaliş (profil) böyiça özgarişini körsatuvçi jadvallar orqali tasvirlanadi. Samolyotda qisqa vaqt içida juda katta hududlarni örganiş mumkin. Bu esa foydali qazilma konlarini topiş va ularning tarqaliş qonuniyatlarini örga-nişga yordam beradi. A.s.o. da Yer sun'iy yöldoşlaridan ham foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЭРОМАГНИТ СУРАТГА ОЛИШ (съёмка) — ер магнит майдонини самолётлар ёрдамида ўрганиш усули. Бу усул аэромагнитометр ихтиро қилингандан (1936) кейин қўлланила бошланди. Кейинчалик темир конларини қидириш, геологик хариталар тузиш ва уларни аниқлашда кенг фойдаланиладиган бўлди. Магнит майдонининг тўлиқ миқдори А.с.0. вақтида бир-бирига параллел йўналишларда (ўрганилаётган ҳудудни тўла қоплаш йўли б-н) ўлчанади. А.с.0. натижалари учиш баландлигига боғлиқ: қанча паст училса, шунча майда объектлар аниқланади. Олинган маълумотлар ер магнит майдони кучланишининг вертикал миқдорини кўрсатувчи изочизиқлар харитаси ёки ўлчанаётган миқдорнинг йўналиш (профиль) бўйича ўзгаришини кўрсатувчи жадваллар орқали тасвирланади. Самолётда қисқа вақт ичида жуда катта ҳудудларни ўрганиш мумкин. Бу эса фойдали қазилма конларини топиш ва уларнинг тарқалиш қонуниятларини ўрга-нишга ёрдам беради. А.с.о. да Ер сунъий йўлдошларидан ҳам фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.