Afalina
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 782-b. — ziyouz.com
Afalina AFALINA, qora delfin (Tursiops trunsotus) — kitsimonlar turkumi delfinlar oilasining bir turi. Uz. 3,9 m, oğirligi 280 kg gaça;xdanasining orqa tomoni qora, qorin tomoni oq. Mö'tadil va iliq suvli dengizlarda tarqalgan. Qora, Boltiq va Uzoq Şarq dengizlarida ham yaşaydi. Ötroq hayot keçiradi yoki kiçik tuda bölib köçib yuradi. Baliqlar, mollyuskalar va b. suv hayvonlari b-n oziqlanadi. Homiladorlik davri 11 oy, tuğilgan bolasining uz. 1—1,2 m, oğirligi 14—16 kg, 5—6 oy emizadi. A. okeanariumlarda boqiladi, qölga tez örganadi, tutqinlikda ham köpayaveradi. Uni turli harakatlarni bajarişga oson örgatiş mumkin. Gavay okeanariumida A. b-n taroqtişli delfin (Steno bredanensis) çatiştirilib uruğlararo gibrid olingan. Yaponiya delfinariyalarida A.ning kulrang delfin va kasatkalar b-n gibridlari olingan. Qora dengiz A.si muhofaza qilinadi, uni ovlaş 1966 y.dan boşlab man etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АФАЛИНА, қора дельфин (Tursiops trunsotus) — китсимонлар туркуми дельфинлар оиласининг бир тури. Уз. 3,9 м, оғирлиги 280 кг гача;хданасининг орқа томони қора, қорин томони оқ. Мўътадил ва илиқ сувли денгизларда тарқалган. Қора, Болтиқ ва Узоқ Шарқ денгизларида ҳам яшайди. Ўтроқ ҳаёт кечиради ёки кичик туда бўлиб кўчиб юради. Балиқлар, моллюскалар ва б. сув ҳайвонлари б-н озиқланади. Ҳомиладорлик даври 11 ой, туғилган боласининг уз. 1—1,2 м, оғирлиги 14—16 кг, 5—6 ой эмизади. А. океанариумларда боқилади, қўлга тез ўрганади, тутқинликда ҳам кўпаяверади. Уни турли ҳаракатларни бажаришга осон ўргатиш мумкин. Гавай океанариумида А. б-н тароқтишли дельфин (Steno bredanensis) чатиштирилиб уруғлараро гибрид олинган. Япония дельфинарияларида А.нинг кулранг дельфин ва касаткалар б-н гибридлари олинган. Қора денгиз А.си муҳофаза қилинади, уни овлаш 1966 й.дан бошлаб ман этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.