Afoniya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 788-b. — ziyouz.com
Afoniya (yun. a — inkor qöşimçasi va phone — ovoz) — şivirlab gapiriş qobiliyati saqlangani holda ovoz çiqmay qolişi. A. turli kasalliklar: hiqildoq, nerv sistemasi, şuningdek organizmning umumiy kasalliklari belgisi bölişi mumkin. Çin, paralitik, funksional va spastik xillari bor. Ovoz boylamlarining yetarli yumilmasligi yoki tebranmasligi b-n keçadigan kasalliklarda (yalliğlaniş, rak va h.k.) çin A. röy beradi. Hiqildoq nervi faoliyatining bir tomonlama buzilişi (qalqonsimon bez operatsiyasi va b.), nerv kasalliklari paralitik A.ga sabab bölişi mumkin. Odatda, asabiy bemorlarda ovoz boylamlarini harakatlantiruvçi nerv mexanizmlarining vaqtinça tormozlanişi, ruhiy iztirob, qörqiş va b. natijasida funksional A. yuzaga keladi. Xalqum va hiqildoq şilliq qavatiga öyuvçi kimyoviy moddalar ta'sir etişi va b. spastik A.ga sabab böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АФОНИЯ (юн. а — инкор қўшимчаси ва phone — овоз) — шивирлаб гапириш қобилияти сақлангани ҳолда овоз чиқмай қолиши. А. турли касалликлар: ҳиқилдоқ, нерв системаси, шунингдек организмнинг умумий касалликлари белгиси бўлиши мумкин. Чин, паралитик, функционал ва спастик хиллари бор. Овоз бойламларининг етарли юмилмаслиги ёки тебранмаслиги б-н кечадиган касалликларда (яллиғланиш, рак ва ҳ.к.) чин А. рўй беради. Ҳиқилдоқ нерви фаолиятининг бир томонлама бузилиши (қалқонсимон без операцияси ва б.), нерв касалликлари паралитик А.га сабаб бўлиши мумкин. Одатда, асабий беморларда овоз бойламларини ҳаракатлантирувчи нерв механизмларининг вақтинча тормозланиши, руҳий изтироб, қўрқиш ва б. натижасида функционал А. юзага келади. Халқум ва ҳиқилдоқ шиллиқ қаватига ўювчи кимёвий моддалар таъсир этиши ва б. спастик А.га сабаб бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.