Afrika qönoği
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 792–793-b. — ziyouz.com
Afrika qönoği (Pennisetum tuphoidum) — bir yillik don va yem-xaşak ekini. Taşqi körinişidan makkajöxori va sorgo (oqjöxori, qöqon jöxori)ga öxşaydi. Osiyo, Afrika, qisman Jan. Yevropaning quruqiqpimli zonalarida yetiştiriladi. Doni oziq-ovqatga va hayvonlarga yem uçun işlatiladi. Bargi va poyasidan kök ozuqa va piçan tayyorlanadi. 100 kg donida 89 ozuqa birligi, 10 kg hazm böladigan protein, 100 kg piçanida 50 ozuqa birligi va 8,2 kg hazm böladigan protein bor. A.q. issiqsevar, yoruğsevar va qurğoqçilikka çidamli. Kumloq va qönğir tuproqlarda yaxşi rivojlanadi. 1 ga yerga 5—10 kg uruğlik sarflanadi, uruğlar 5—6 sm çuqurlikka ekiladi. Hosildorligi kök massa böyiça 80— 500 s/ga, suğoriladigan maydonlarda 800—1000 s/ga, don böyiça 11-40 s/ga. Özbekiston ösimlik-şunoslik i.t. in-tida A. q.ni Özbekiston şaroitlarida östiriş tavsiyalari işlab çiqilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АФРИКА ҚЎНОҒИ (Pennisetum tuphoidum) — бир йиллик дон ва ем-хашак экини. Ташқи кўринишидан маккажўхори ва сорго (оқжўхори, қўқон жўхори)га ўхшайди. Осиё, Африка, қисман Жан. Европанинг қуруқиқпимли зоналарида етиштирилади. Дони озиқ-овқатга ва ҳайвонларга ем учун ишлатилади. Барги ва поясидан кўк озуқа ва пичан тайёрланади. 100 кг донида 89 озуқа бирлиги, 10 кг ҳазм бўладиган протеин, 100 кг пичанида 50 озуқа бирлиги ва 8,2 кг ҳазм бўладиган протеин бор. А.қ. иссиқсевар, ёруғсевар ва қурғоқчиликка чидамли. Кумлоқ ва қўнғир тупроқларда яхши ривожланади. 1 га ерга 5—10 кг уруғлик сарфланади, уруғлар 5—6 см чуқурликка экилади. Ҳосилдорлиги кўк масса бўйича 80— 500 ц/га, суғориладиган майдонларда 800—1000 ц/га, дон бўйича 11-40 ц/га. Ўзбекистон ўсимлик-шунослик и.т. ин-тида А. қ.ни Ўзбекистон шароитларида ўстириш тавсиялари ишлаб чиқилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.