Agamalar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 146–147-b. — ziyouz.com
Agamalar (Agama) — agamasimonlar oilasiga mansub kaltakesaklar uruği. Tanasi yassi, boşi uçburçak şaklda, dumi silindrsimon yoki ikki yondan bir oz siqilgan. Tanasi xilma-xil rangda, ayniqsa erkaklari rang-barang böladi. A.ning 70 ga yaqin turi ma'lum. Afrika, Jan.-Ğarbiy va Markaziy Osiyoning oçiq daşt, çöl va toşloq toğli hududlarida tarqalgan. Ayrim turlari Jan.-Şarqiy Yevropada ham uçraydi. Özbekistonning daryo vodiylari va çöllarida çöl agamasi, ya'ni kunqarğar (Agama sangyinalenta), toğli hududlarida Turkiston agamasi, ya'ni toşkaltakesak (Agama lohmanni), Kavkaz agamasi (Agama caucasia), Himolay agamasi (Agama nimalayana), Pavlovskiy agamasi (Agama pawlowskii) tarqalgan. A. har xil haşarotlar, örgimçaksimonlar, köpoyoqlilar va mayda kaltakesaklar, şuningdek yaşil ösimliklarning guli, barglari va mevasi b-n oziqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АГАМАЛАР (Agama) — агамасимонлар оиласига мансуб калтакесаклар уруғи. Танаси ясси, боши учбурчак шаклда, думи цилиндрсимон ёки икки ёндан бир оз сиқилган. Танаси хилма-хил рангда, айниқса эркаклари ранг-баранг бўлади. А.нинг 70 га яқин тури маълум. Африка, Жан.-Ғарбий ва Марказий Осиёнинг очиқ дашт, чўл ва тошлоқ тоғли ҳудудларида тарқалган. Айрим турлари Жан.-Шарқий Европада ҳам учрайди. Ўзбекистоннинг дарё водийлари ва чўлларида чўл агамаси, яъни кунқарғар (Agama sangyinalenta), тоғли ҳудудларида Туркистон агамаси, яъни тошкалтакесак (Agama lohmanni), Кавказ агамаси (Agama caucasia), Ҳимолай агамаси (Agama nimalayana), Павловский агамаси (Agama pawlowskii) тарқалган. A. ҳар хил ҳашаротлар, ўргимчаксимонлар, кўпоёқлилар ва майда калтакесаклар, шунингдек яшил ўсимликларнинг гули, барглари ва меваси б-н озиқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.