Agrar masala
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 153-b. — ziyouz.com
Agrar masala — q. x. da yerga egalik qiliş, yerdan foydalaniş, xöjalik yuritiş usullari yuzasidan paydo bölgan va har bir davrda öz yeçimini talab qiluvçi masala. Ag.m. qişloqdagi agrar munosabatlar taraqqiyotga tösqinlik qilgan kezlarda paydo böladi, uni hal etiş taraqqiyot omili hisoblanadi. Yer eng noyob va betakror iqtisodiy resurs, uni yangidan yaratib bölmaydi, uni saqlab, undan avaylab foydalaniş asosida samarali xöjalik yuritiş mumkin. Yerga mulkçilik şakli undan yaxşi foydalanişga imkon bermay qöyadi, xöjalik yuritiş usullari eskirib qoladi, ularni yangilaş zarurati Ag.m. ni yuzaga çiqaradi, çunki yerda mehnat qiluvçilar yer mulkidan mahrum böladilar, yer unda işlovçilardan ajralib qoladi, xöjalik yuritmay yerni ijaraga beruvçi zamindorlar yerning holatiga befarq qaraydilar, yer öz egasini topmay qoladi. Yer egasiz bölganidan tuproq hosildorligi va q.x. unumdorligi pasayadi — q. x. da inqiroz yuz beradi. Uni bu holatdan çiqariş uçun Ag.m.ni yeçiş kerak böladi. Ag.m. agrar islohotlar asosida hal etiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АГРАР МАСАЛА — қ. х. да ерга эгалик қилиш, ердан фойдаланиш, хўжалик юритиш усуллари юзасидан пайдо бўлган ва ҳар бир даврда ўз ечимини талаб қилувчи масала. Аг.м. қишлоқдаги аграр муносабатлар тараққиётга тўсқинлик қилган кезларда пайдо бўлади, уни ҳал этиш тараққиёт омили ҳисобланади. Ер энг ноёб ва бетакрор иқтисодий ресурс, уни янгидан яратиб бўлмайди, уни сақлаб, ундан авайлаб фойдаланиш асосида самарали хўжалик юритиш мумкин. Ерга мулкчилик шакли ундан яхши фойдаланишга имкон бермай қўяди, хўжалик юритиш усуллари эскириб қолади, уларни янгилаш зарурати Аг.м. ни юзага чиқаради, чунки ерда меҳнат қилувчилар ер мулкидан маҳрум бўладилар, ер унда ишловчилардан ажралиб қолади, хўжалик юритмай ерни ижарага берувчи заминдорлар ернинг ҳолатига бефарқ қарайдилар, ер ўз эгасини топмай қолади. Ер эгасиз бўлганидан тупроқ ҳосилдорлиги ва қ.х. унумдорлиги пасаяди — қ. х. да инқироз юз беради. Уни бу ҳолатдан чиқариш учун Аг.м.ни ечиш керак бўлади. Аг.м. аграр ислоҳотлар асосида ҳал этилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.