Agrometeorologiya posti
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 162–163-b. — ziyouz.com
Agrometeorologiya posti - kundalik meteorologik va agrometeorologik kuzatişlar olib boradigan hamda kuzatiş natijalariga birlamçi işlov beradigan muassasa. A.p.larda kuzatiş işlari maxsus jihozlangan meteomaydonçalarda (5x6 m), bevosita ekinzorlarda yagona uslub hamda dastur asosida olib boriladi. Meteorologik maydonçada yil davomida har kuni tuproq yuzasidan 2 m balandlikdagi havoning harorati (qorasovuq kutiladigan bahor va kuz oylarida havoning minimal harorati yer yuzasidan 2 sm balandlikda minimal termometr yordamida) ölçanadi; yoğinlar miqdori, qor qoplamining qalinligi va yer yuzasining qor b-n qoplanganlik darajasi; atm. hodisalarining xarakteri (qor, yomğir, döl, şudring, qirov, şamol, böron, momaqaldiroq va h.k.) qayd qilinadi. Ekinzorlarda ösimliklarning ösişi, rivojlanişi va hosil töplaşi böyiça bevosita kuzatişlar ögkaziladi, rivojlaniş davrlari köringan kunlar qayd qilinadi, ösimlikning holati baholanadi; erta bahorda tuproq yetilgandan boşlab uruğ unib çiqqunga qadar tuproqning uruğ kömilgan hamda 20 sm çuq.gaça qatlami harorati ölçab boriladi; tuproqning yuqori qatlami holati va namlik darajasi qayd qilinadi. A.p. kuzatiş natijalari va ob-havo prognozö asosida kundalik ma'lumot tuzadi. Kundalik va ön kunlik yakuniy ma'lumotlarni özi biriktirilgan gidrometstansiyaga yuboradi. Meteorologik va agrometeorologik ma'lumotlardan xatarli ob-havo hodisalaridan xabardor qiliş, agrotexnik tadbirlar muddatlarini belgilaşda foydalaniladi. Özbekistonda q.x. korxonalari ixtiyorida (idoraviy) 20, «Boşgidromet» tizimida 25 A.p. işlaydi (1999).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АГРОМЕТЕОРОЛОГИЯ ПОСТИ - кундалик метеорологик ва агрометеорологик кузатишлар олиб борадиган ҳамда кузатиш натижаларига бирламчи ишлов берадиган муассаса. А.п.ларда кузатиш ишлари махсус жиҳозланган метеомайдончаларда (5x6 м), бевосита экинзорларда ягона услуб ҳамда дастур асосида олиб борилади. Метеорологик майдончада йил давомида ҳар куни тупроқ юзасидан 2 м баландликдаги ҳавонинг ҳарорати (қорасовуқ кутиладиган баҳор ва куз ойларида ҳавонинг минимал ҳарорати ер юзасидан 2 см баландликда минимал термометр ёрдамида) ўлчанади; ёғинлар миқдори, қор қопламининг қалинлиги ва ер юзасининг қор б-н қопланганлик даражаси; атм. ҳодисаларининг характери (қор, ёмғир, дўл, шудринг, қиров, шамол, бўрон, момақалдироқ ва ҳ.к.) қайд қилинади. Экинзорларда ўсимликларнинг ўсиши, ривожланиши ва ҳосил тўплаши бўйича бевосита кузатишлар ўгказилади, ривожланиш даврлари кўринган кунлар қайд қилинади, ўсимликнинг ҳолати баҳоланади; эрта баҳорда тупроқ етилгандан бошлаб уруғ униб чиққунга қадар тупроқнинг уруғ кўмилган ҳамда 20 см чуқ.гача қатлами ҳарорати ўлчаб борилади; тупроқнинг юқори қатлами ҳолати ва намлик даражаси қайд қилинади. А.п. кузатиш натижалари ва об-ҳаво прогнозў асосида кундалик маълумот тузади. Кундалик ва ўн кунлик якуний маълумотларни ўзи бириктирилган гидрометстанцияга юборади. Метеорологик ва агрометеорологик маълумотлардан хатарли об-ҳаво ҳодисаларидан хабардор қилиш, агротехник тадбирлар муддатларини белгилашда фойдаланилади. Ўзбекистонда қ.х. корхоналари ихтиёрида (идоравий) 20, «Бошгидромет» тизимида 25 А.п. ишлайди (1999).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.