Ahmadbekhoji mehmonxonasi

Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 862-b. — ziyouz.com

Ahmadbekhoji mehmonxonasi A H M A D B Ye K H O J I MEHMONXONASI — Andijondagi me'moriy yodgorlik (1905—07). Andijonlik paxta z-di egasi Ahmadbekhoji Temurbek öğli qurdirgan. Ahmadbekhoji öz davrida yirik savdogar, sahovatpeşa boy bölgan. Uning mehmonxonasi qurilişida mahalliy ustalardan Yu. Musayev, Usta Toşxon, Usta Yahyo va ularning şogirdlari, bezagida S. Norqöziyev qatnaşgan. Bino tarhi P şaklida, oçiqtomoni Ğarbga qaratib solingan. Şim. tomoni ikki qavatli. Şim. qanot çekkasida mö'jazgina hammom bor. Bino pişiq va xom ğiştdan, sinç asosida qurilgan. Xonalar 16 ta bölib, ularning oldi ayvonli. Ayvonlarning yassi tomini qator yoğoç ustunlari kötarib turadi. Ayvon va boloxona şiftlari vassa juft uslubida yopilib, sir naqqoşligi b-n bezatilgan. Hamma darvoza va eşiklar an'anaviy holda hovli tomonga qaragan. Uy tarzi yalang devordan iborat. Idora vazifasini ötaydigan Şim. qismi Yevropaça uslubda pardozlangan. Şifti naqşinkor ganç b-n bezatilgan katta xonalarga peçlar qurilib, koşinlar b-n sirlangan. Devorlar moybuyoq b-n pardozlangan. Ayvon eşiklarining orasiga kök rangda islimiy va girih naqşlar işlangan. Yoğoç karniz jimjimador qilib öyilgan.

A. m. hovlisi va boği örnida hoz. Alişer Navoiy nomidagi madaniyat va istirohat boği bunyod etilgan. A.m. istirohat boğining taşqarisida qolgan, boyning yozgi dam oliş xonasi — şiyponi esa boğ markazida yangi qurilgan «amfiteatr» mujassamotiga uyğunlaştirilgan holda saqlanib qolingan. Şiyponning içki bezagida sir naqqoşligidan foydalanilgan.

A.m. bir neça bor ta'mirlangan (sönggi ta'mir 1999—2000 y.larda bajarilgan). Mehmonxonada Andijon viloyat adabiyot va sanat muzeyining ma'muriyati va san'at bölimi joylaşgan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

А Ҳ М А Д Б Е К Ҳ О Ж И МЕҲМОНХОНАСИ — Андижондаги меъморий ёдгорлик (1905—07). Андижонлик пахта з-ди эгаси Аҳмадбекҳожи Темурбек ўғли қурдирган. Аҳмадбекҳожи ўз даврида йирик савдогар, саҳоватпеша бой бўлган. Унинг меҳмонхонаси қурилишида маҳаллий усталардан Ю. Мусаев, Уста Тошхон, Уста Яҳё ва уларнинг шогирдлари, безагида С. Норқўзиев қатнашган. Бино тарҳи П шаклида, очиқтомони Ғарбга қаратиб солинган. Шим. томони икки қаватли. Шим. қанот чеккасида мўъжазгина ҳаммом бор. Бино пишиқ ва хом ғиштдан, синч асосида қурилган. Хоналар 16 та бўлиб, уларнинг олди айвонли. Айвонларнинг ясси томини қатор ёғоч устунлари кўтариб туради. Айвон ва болохона шифтлари васса жуфт услубида ёпилиб, сир наққошлиги б-н безатилган. Ҳамма дарвоза ва эшиклар анъанавий ҳолда ҳовли томонга қараган. Уй тарзи яланг девордан иборат. Идора вазифасини ўтайдиган Шим. қисми Европача услубда пардозланган. Шифти нақшинкор ганч б-н безатилган катта хоналарга печлар қурилиб, кошинлар б-н сирланган. Деворлар мойбуёқ б-н пардозланган. Айвон эшикларининг орасига кўк рангда ислимий ва гириҳ нақшлар ишланган. Ёғоч карниз жимжимадор қилиб ўйилган.

А. м. ҳовлиси ва боғи ўрнида ҳоз. Алишер Навоий номидаги маданият ва истироҳат боғи бунёд этилган. А.м. истироҳат боғининг ташқарисида қолган, бойнинг ёзги дам олиш хонаси — шийпони эса боғ марказида янги қурилган «амфитеатр» мужассамотига уйғунлаштирилган ҳолда сақланиб қолинган. Шийпоннинг ички безагида сир наққошлигидан фойдаланилган.

А.м. бир неча бор таъмирланган (сўнгги таъмир 1999—2000 й.ларда бажарилган). Меҳмонхонада Андижон вилоят адабиёт ва саньат музейининг маъмурияти ва санъат бўлими жойлашган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.