Aka Buxor
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 249-b. — ziyouz.com
Aka Buxor (taxallusi; asl ismi Buxorjon Zokirov) (1894 — Qöqon — 1962) — özbek xalq qiziqçisi. 1916 y.dan malakali qiziqçi sifatida taniladi. Qöqonlik Mahkam Hofiz truppasi b-n Toşkentga kelib, «Non garovi», «Yurak oğriği», «Römolça öynatiş» kabi tomoşalar körsatadi. Xalq sozandalari va qiziqçilariga işboşilik qiladi. Şörolar hokimiyatining dastlabki yillarida A. B. eski qiziqçiliklarni davr va tomoşabinlar talabiga moslaydi: «Hasan-Husan», «Olti bola», «Novvoylik», «Mirobboşi», «Boy b-n xizmatkor», «Çaqqon bola» va b. 40- y.larda u Şokirjon Toşkanboyev, Usmonjon Nişonboyev, Xakimjon Parpiyev kabi dorbozlar b-n Turkistonning şahar va qişloqlarida tomoşalar körsatadi. A. B. an'anaviy teatrning barça janrlarida ijod qilgan. Ijroçi sifatida yuz va köz ifodalari, tovuş ohanglaridan juda ustalik b-n foydalangan. U kulgili öyinlarni ijro etişda, hajviy hikoyalar aytişda, askiyada ham mohir bölgan. Teşa qiziq Komilov, Töyçiqori Rahimov, Ğofurjon Mamayunusov kabi qiziqçilar A. B. ga ergaşib ijod qilganlar.
Ad.: Qodirov M., Masxaraboz va qiziqçilar san'ati, T., 1968.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АКА БУХОР (тахаллуси; асл исми Бухоржон Зокиров) (1894 — Қўқон — 1962) — ўзбек халқ қизиқчиси. 1916 й.дан малакали қизиқчи сифатида танилади. Қўқонлик Маҳкам Ҳофиз труппаси б-н Тошкентга келиб, «Нон гарови», «Юрак оғриғи», «Рўмолча ўйнатиш» каби томошалар кўрсатади. Халқ созандалари ва қизиқчиларига ишбошилик қилади. Шўролар ҳокимиятининг дастлабки йилларида А. Б. эски қизиқчиликларни давр ва томошабинлар талабига мослайди: «Ҳасан-Ҳусан», «Олти бола», «Новвойлик», «Мироббоши», «Бой б-н хизматкор», «Чаққон бола» ва б. 40- й.ларда у Шокиржон Тошканбоев, Усмонжон Нишонбоев, Хакимжон Парпиев каби дорбозлар б-н Туркистоннинг шаҳар ва қишлоқларида томошалар кўрсатади. А. Б. анъанавий театрнинг барча жанрларида ижод қилган. Ижрочи сифатида юз ва кўз ифодалари, товуш оҳангларидан жуда усталик б-н фойдаланган. У кулгили ўйинларни ижро этишда, ҳажвий ҳикоялар айтишда, аскияда ҳам моҳир бўлган. Теша қизиқ Комилов, Тўйчиқори Раҳимов, Ғофуржон Мамаюнусов каби қизиқчилар А. Б. га эргашиб ижод қилганлар.
Ад.: Қодиров М., Масхарабоз ва қизиқчилар санъати, Т., 1968.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.