Akbar Haydarov
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47-b. — ziyouz.com
Haydarov Akbar HAYDAROV Akbar, Akbarqori hofiz (1893.1.5, Marğilon — 1964.13.2, Toşkent) — xonanda va sozanda (tanbur, dutor), Özbekiston xalq hofizi (1939). Dastlab xonandalik yöllarini hamda dutor çertişni otasi Haydar hofizdan örgangan; qorixonada qiroatni özlaştirgan, keyinçalik katta aşula yöllarini tanbur çaliş sirlarini örgangan. Toşkentda yaşab, Töyçi hofiz, Şorahim Şoumarov, Ab-dusoat Vahobov, Ryzqi va Yunus rajabiylar va b. bilan birga «Şarqiya» keçalari, turli konsertlarda qatnaşgan. 1927 y.dan Özbekiston radioqömitasida aşulaçi va sozanda. Moskvada ötkazilgan özbek san'ati dekadasi qatnaşçisi, Katta Farğona kanali, Far-hod GES, Çirçiq, Angren şaharlari, Kattaqörğon suv ombori quruvçilariga, 2- jahon uruşi davrida jang-çilarga madaniy xizmat qilgan. 1930 y.larda Qayum Şobaratov bilan Toşkent Ördasida «Nafosat» çoyxonasini taşkil qilib, bu yerda maşhur hofiz, sozanda va qiziqçilarning çiqişlarini uyuştirgan.
H. keng diapazonli, baland, nafis va tiniq «tenor» ovozga, ravon ijro uslubiga ega bölib, repertuaridan katta aşula («Bir kelib ketsun», «Yovvoyi Uşşoq», «Adaşganman», «Ey, çehrasi tobonim» va b.), aşula («Yo, hayot an-nabi», «Suvora», «Girya»), Farğona-Toşkent maqom yöllari («Bayot», «Uşşoq», «Farğonaça Şahnoz») va b. örin olgan I.Ik-romov H. uçun «Munojot», «Çöli Iroq» kabi aşula yöllarini yaratgan. U köp yillar davomida Turğun Kari-mov bilan hamnafaslik qilgan. 1919 y. H. ijrosidagi «Poyezdingni jildirgan» qöşiği, 1930—50 y.larda aşula va yallalari gramplastinkaga, 1940 y.larda katta aşulalari V. Uspenskiy tomonidan notaga yozib olingan.
Bahriddin Nasriddinov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАЙДАРОВ Акбар, Акбарқори ҳофиз (1893.1.5, Марғилон — 1964.13.2, Тошкент) — хонанда ва созанда (танбур, дутор), Ўзбекистон халқ ҳофизи (1939). Дастлаб хонандалик йўлларини ҳамда дутор чертишни отаси Ҳайдар ҳофиздан ўрганган; қорихонада қироатни ўзлаштирган, кейинчалик катта ашула йўлларини танбур чалиш сирларини ўрганган. Тошкентда яшаб, Тўйчи ҳофиз, Шораҳим Шоумаров, Аб-дусоат Ваҳобов, Рйзқи ва Юнус ражабийлар ва б. билан бирга «Шарқия» кечалари, турли концертларда қатнашган. 1927 й.дан Ўзбекистон радиоқўмитасида ашулачи ва созанда. Москвада ўтказилган ўзбек санъати декадаси қатнашчиси, Катта Фарғона канали, Фар-ҳод ГЭС, Чирчиқ, Ангрен шаҳарлари, Каттақўрғон сув омбори қурувчиларига, 2- жаҳон уруши даврида жанг-чиларга маданий хизмат қилган. 1930 й.ларда Қаюм Шобаратов билан Тошкент Ўрдасида «Нафосат» чойхонасини ташкил қилиб, бу ерда машҳур ҳофиз, созанда ва қизиқчиларнинг чиқишларини уюштирган.
Ҳ. кенг диапазонли, баланд, нафис ва тиниқ «тенор» овозга, равон ижро услубига эга бўлиб, репертуаридан катта ашула («Бир келиб кетсун», «Ёввойи Ушшоқ», «Адашганман», «Эй, чеҳраси тобоним» ва б.), ашула («Ё, ҳаёт ан-наби», «Сувора», «Гиря»), Фарғона-Тошкент мақом йўллари («Баёт», «Ушшоқ», «Фарғонача Шаҳноз») ва б. ўрин олган И.Ик-ромов Ҳ. учун «Муножот», «Чўли Ироқ» каби ашула йўлларини яратган. У кўп йиллар давомида Турғун Кари-мов билан ҳамнафаслик қилган. 1919 й. Ҳ. ижросидаги «Поездингни жилдирган» қўшиғи, 1930—50 й.ларда ашула ва яллалари грампластинкага, 1940 й.ларда катта ашулалари В. Успенский томонидан нотага ёзиб олинган.
Баҳриддин Насриддинов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.