Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Akrom Mamatoviç Yusupov

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 61-b. — ziyouz.com

    Yusupov Akrom Mamatoviç (1905.1.5, Quva — 1975.26.11, Toşkent) — sirk artisti, masxaraboz. Özbekiston xalq artisti (1961). 8 yoşidan amakisi — dorboz Hotam Madaliyevdan dorbozlik va muallaqçilikni örgangan. 14 yoşidan xalq sirkçilari truppasida işlagan. 1920—30 yillarda komik akrobatika, voltijyorlik, turnik ustida maşq bajariş, çavandozlik tomoşalarida qatnaşgan. 1942 yildan Özbek sirki jamoasi tarkibidagi Toşkanboyevlar dasturida iştirok etdi va dorbozmasxaraboz sifatida keng taniddi. 1953 yildan klounada sohasida faoliyat körsatib, qadimiy masxaraboxtik va qiziqçilik an'analarini davom ettirib, uni rivojlantirib zamonaviy özbek klounadasining eng yaxşi namunalarini yaratdi. Yu. tomoşalari örgatilgan eşak va qöy iştirokida ötadi. Yu. zamonaviy Xöja Nasriddin obrazini gavdalantirdi va özining xuşçaqçaq va ötkir zehnli qahramoni bilan betakror komik iste'dodini «IŞ — 421», «Diplomli eşak», «Pul yoki aql», «Öquvçi», «Sartaroş», «Taftiş», «Boks», «Aqlli jonivor» kabi klounadalarda namoyiş etdi. «Sirli kristall», «Akrom, badjahl xon va quyonça» kabi sirk pantomimalarida boş rollarni ijro etdi. 1970-y.lardan Toşkentdagi «Sahnadagi sirk» ijodiy jamoasi bilan hamkorlik qilgan. Muallaq oşiş, çavandozlik va dorbozlikni yaxşi egallaganligi tufayli parodiyali masxarabozlikni usta san'atkor sifatida bajarib, tomoşabinlar tahsiniga sazovor bölgan. Yu. söz va mimika ustasi. U sodda, samimiy, vaziyatga darhol, lekin bamaylixotir baho beruvçi, tadbirkorligini namoyiş etuvçi, işonuvçanligi, tepsatebranmasligi bilan kulgi uyğotuvçi odam qiyofasini mohirona talqin etgan. Andijon viloyat Marhamat şahri köçalaridan biriga Yu. nomi berilgan.

    Öğli Mahmud Yusupov (1930.12.11, Toşkent) — dorboz, akrobat. Özbekistonda xizmat körsatgan artist (1964), 1951 yildan Toşkanboyevlar dasturining qatnaşçisi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЮСУПОВ Акром Маматович (1905.1.5, Қува — 1975.26.11, Тошкент) — цирк артисти, масхарабоз. Ўзбекистон халқ артисти (1961). 8 ёшидан амакиси — дорбоз Ҳотам Мадалиевдан дорбозлик ва муаллақчиликни ўрганган. 14 ёшидан халқ циркчилари труппасида ишлаган. 1920—30 йилларда комик акробатика, вольтижёрлик, турник устида машқ бажариш, чавандозлик томошаларида қатнашган. 1942 йилдан Ўзбек цирки жамоаси таркибидаги Тошканбоевлар дастурида иштирок этди ва дорбозмасхарабоз сифатида кенг танидди. 1953 йилдан клоунада соҳасида фаолият кўрсатиб, қадимий масхарабохтик ва қизиқчилик анъаналарини давом эттириб, уни ривожлантириб замонавий ўзбек клоунадасининг энг яхши намуналарини яратди. Ю. томошалари ўргатилган эшак ва қўй иштирокида ўтади. Ю. замонавий Хўжа Насриддин образини гавдалантирди ва ўзининг хушчақчақ ва ўткир зеҳнли қаҳрамони билан бетакрор комик истеъдодини «ИШ — 421», «Дипломли эшак», «Пул ёки ақл», «Ўқувчи», «Сартарош», «Тафтиш», «Бокс», «Ақлли жонивор» каби клоунадаларда намойиш этди. «Сирли кристалл», «Акром, баджаҳл хон ва қуёнча» каби цирк пантомималарида бош ролларни ижро этди. 1970-й.лардан Тошкентдаги «Саҳнадаги цирк» ижодий жамоаси билан ҳамкорлик қилган. Муаллақ ошиш, чавандозлик ва дорбозликни яхши эгаллаганлиги туфайли пародияли масхарабозликни уста санъаткор сифатида бажариб, томошабинлар таҳсинига сазовор бўлган. Ю. сўз ва мимика устаси. У содда, самимий, вазиятга дарҳол, лекин бамайлихотир баҳо берувчи, тадбиркорлигини намойиш этувчи, ишонувчанлиги, тепсатебранмаслиги билан кулги уйғотувчи одам қиёфасини моҳирона талқин этган. Андижон вилоят Марҳамат шаҳри кўчаларидан бирига Ю. номи берилган.

    Ўғли Маҳмуд Юсупов (1930.12.11, Тошкент) — дорбоз, акробат. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист (1964), 1951 йилдан Тошканбоевлар дастурининг қатнашчиси.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.