Aksiz
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 285–286-b. — ziyouz.com
Aksiz (frans. accise — qirqib olmoq) — keng iste'mol tovarlari, eng muhim xom aşyolarga, şuningdek xizmatlar uçun davlat tomonidan solinadigan qöşimça soliq turi. Muayyan tovar (muhim iste'mol tovarlari: qand, gugurt, tuz, tamaki, spirtli içimliklar, şuningdek avtomobillar, muzlatkiçlar, möyna mahsulotlari billur va h.k.)lar narxiga, körsatilgan xizmat (kommunal, transport va b.) haqiga qöşimça ustama soliq sifatida qöşiladi va uni tölovçilar bevosita xaridorlar hisoblanadi. A. narx tarkibida muayyan qiymatda yoki narx miqdoridan ma'lum foiz hisobida körinişlarida böladi. A. davlat byudjetida daromadlarning muhim qismini taşkil etadi. A. qad. Rimda kelib çiqkan. Hoz. dunyo mamlakatlarida keng rivojlangan. Özbekistonda 1996 y. 1 okt.dan respublikaning özida işlab çikarilgan va uning hududiga çetdan keltirilgan tamaki mahsulotlari hamda spirtli içimliklarni sotişda maxsus A. markalari joriy etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АКЦИЗ (франц. accise — қирқиб олмоқ) — кенг истеъмол товарлари, энг муҳим хом ашёларга, шунингдек хизматлар учун давлат томонидан солинадиган қўшимча солиқ тури. Муайян товар (муҳим истеъмол товарлари: қанд, гугурт, туз, тамаки, спиртли ичимликлар, шунингдек автомобиллар, музлаткичлар, мўйна маҳсулотлари биллур ва ҳ.к.)лар нархига, кўрсатилган хизмат (коммунал, транспорт ва б.) ҳақига қўшимча устама солиқ сифатида қўшилади ва уни тўловчилар бевосита харидорлар ҳисобланади. А. нарх таркибида муайян қийматда ёки нарх миқдоридан маълум фоиз ҳисобида кўринишларида бўлади. А. давлат бюджетида даромадларнинг муҳим қисмини ташкил этади. А. қад. Римда келиб чиқкан. Ҳоз. дунё мамлакатларида кенг ривожланган. Ўзбекистонда 1996 й. 1 окт.дан республиканинг ўзида ишлаб чикарилган ва унинг ҳудудига четдан келтирилган тамаки маҳсулотлари ҳамда спиртли ичимликларни сотишда махсус А. маркалари жорий этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.