Aktinomitsetlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 277–278-b. — ziyouz.com
Aktinomitsetlar AKTINOMITSETLAR, nursimon zamburuğlar — şoxlangan hujayralar yoki giflarni hosil qiluvçi bakteriyalar. Ular tuzilişida zamburuğlarga xos xususiyatlar ham mavjud. A.ga çin A., mikobakteriyalar, streptomitsetlar va b. kiradi; 700 ga yaqin turi bor. A. substratdan nursimon ösib çiqqan ingiçka ipçalardan iborat (nursimon zamburuğ nomi şundan kelib çiqqan). Ipça (mitseliy) şoxçalarining uçida sporalar böladi. A. şu sporalardan köpayadi. Tuproq, suv havzalari, havo va ösimlik qoldiqlarida uçraydi. Ba'zilari odam va hayvonlarda (aktinomikoz, sil, difteriya), şuningdek ösimliklarda parazitlik qiladi. Antibiotiklarni hosil qiluvçi turlari (asosan, streptomitsetlar), pigmentlar, vitaminlar va ş.k.dan mikrobiologiya sanoatida foydalaniladi, şuningdek doridarmonlar (antibiotiklar) olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АКТИНОМИЦЕТЛАР, нурсимон замбуруғлар — шохланган ҳужайралар ёки гифларни ҳосил қилувчи бактериялар. Улар тузилишида замбуруғларга хос хусусиятлар ҳам мавжуд. А.га чин А., микобактериялар, стрептомицетлар ва б. киради; 700 га яқин тури бор. А. субстратдан нурсимон ўсиб чиққан ингичка ипчалардан иборат (нурсимон замбуруғ номи шундан келиб чиққан). Ипча (мицелий) шохчаларининг учида споралар бўлади. А. шу споралардан кўпаяди. Тупроқ, сув ҳавзалари, ҳаво ва ўсимлик қолдиқларида учрайди. Баъзилари одам ва ҳайвонларда (актиномикоз, сил, дифтерия), шунингдек ўсимликларда паразитлик қилади. Антибиотикларни ҳосил қилувчи турлари (асосан, стрептомицетлар), пигментлар, витаминлар ва ш.к.дан микробиология саноатида фойдаланилади, шунингдек доридармонлар (антибиотиклар) олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.