Akuşerlik

Akuşerlik — klinik tibbiyotning bir sohasi. Homiladorlik, tuğruq vaqtida va tuğruqdan keyin (çilla davrida) ayol organizmida sodir böladigan fiziologik va patologik jarayonlarni örganadi. Asosiy vazifasi: tuğruqqa yordam beriş, homiladorlik kasalliklari (mas, toksikozlar)da tuğruq, tuğruqdan keyin (tuğruq vaqtidagi şikastlar, qon ketişi va b.) yuzaga kelişi mumkin bölgan asoratlarning oldini oliş, asoratlar paydo bölganda esa ayolga, homila va yangi tuğilgan çaqaloqqa tibbiy yordam körsatişning eng maqbul usullarini işlab çiqişdan iborat. Bu vazifani kasalxonalar, tuğruqxonalar yoki qişloq vraçlik punktlarida akuşer-vraç yoki akuşerka bajaradi. A.— tibbiyotning qad. sohalaridan biri. Tibbiyotga oid qad. kitoblarda (mas, «Ayurveda») tuğruqqa yordam berişning ayrim usullari keltirilgan. Abu Ali Ibn Sino özining «Tib qonunlari» asarida xotin-qizlar gigiyenasi va kasalliklariga, jumladan A. ka alohida bob ajratgan. Ilmiy A. 17—18- a. lardan boşlab anatomiya, embriologiya, fiziologiya va klinik tibbiyot sohasidagi yutuqlar b-n boğliq holda rivojlanmoqda. A. b-n ginekologiya bir butun fandir. 19- a.da efir va xloroformdan oğriqsizlantiriş maqsadida foydalaniş, infeksiyaning tarqaliş yöllari va unga karşi kuraş usullarining kaşf etilişi A.ning taraqqiy etişiga turtki böldi. A.da jarroxlik usullari keng qöllanila boşlandi. 20-a.da kimyo, fiziologiya, bakteriologiya va b. nazariy fanlar yutuqlarining A.da joriy etilişi A.ning bir qança masalalarini, mas, homiladorlik fiziologiyasi va diyetetikasi, tuğruqni oğriqsizlantiriş, homiladorlarda keçadigan ayrim kasalliklar, toksikozlar, anemiya va b.ni çuqurroq anglaş imkonini berdi. ÖzR da A. ijtimoiy masala darajasiga kötarilib, ona va bolalikni muhofaza qiladigan juda köp muassasalar işlab turibdi. A. oliy va örta tibbiyot öquv yurtlarida fan sifatida öqitiladi.