Akustik közgu
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 279–280-b. — ziyouz.com
Akustik közgu — tuşayotgan tovuş tölqini uzunligidan çiziqli ölçamlari bir neça marta katta bölgan silliq yuzali tovuş kaytargiç. Mas, dengiz sathi, imorat devori va b. Sirtdagi ğadir-budurliklarning çiziqli ölçamlari tuşayotgan tovuş tölqini uzunligining 1Ğ20 qisminigina taşkil etadigan A.k. silliq közgu deyiladi. Takroriyligi (çastotasi) 500 gs dan yuqori bölgan tovuş tölqinlari qaytargiçning ölçami 2x2 m bölişi kerak. Tovuş tölqinining tarqaliş yönalişini özgartiriş uçun yassi A.k.dan, parallel tovuş tölqinlarini bir nuqtaga töplaş (yoki yoyiş) uçun paraboloid A.k. dan, bir nuqtadan çiqqan tovuş tölqinlarini ikkinçi bir nuqtaga töplaş uçun ellipsoid A.k.dan foydalaniladi. A.k. kuriliş akustikasi, ultratovuşlarni ilmiy tekşiriş, texnika, tibbiyot va b. sohalarda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АКУСТИК КЎЗГУ — тушаётган товуш тўлқини узунлигидан чизиқли ўлчамлари бир неча марта катта бўлган силлиқ юзали товуш кайтаргич. Мас, денгиз сатҳи, иморат девори ва б. Сиртдаги ғадир-будурликларнинг чизиқли ўлчамлари тушаётган товуш тўлқини узунлигининг 1Ғ20 қисминигина ташкил этадиган А.к. силлиқ кўзгу дейилади. Такрорийлиги (частотаси) 500 гц дан юқори бўлган товуш тўлқинлари қайтаргичнинг ўлчами 2x2 м бўлиши керак. Товуш тўлқинининг тарқалиш йўналишини ўзгартириш учун ясси А.к.дан, параллел товуш тўлқинларини бир нуқтага тўплаш (ёки ёйиш) учун параболоид А.к. дан, бир нуқтадан чиққан товуш тўлқинларини иккинчи бир нуқтага тўплаш учун эллипсоид А.к.дан фойдаланилади. А.к. курилиш акустикаси, ультратовушларни илмий текшириш, техника, тиббиёт ва б. соҳаларда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.