Akustik ölçaşlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 281-b. — ziyouz.com
Akustik ölçaşlar - tovuş teb-ranişlari tölqinlarini hamda akustik özgartirgiçlar, uskunalar, materiallar, konstruksiya va imoratlarning akustik xususiyatlari kattaligini aniqlaş vositalari. Odam, hayvon, haşarot, parrandaning tovuş çiqarişi va eşitiş xususiyatlarini miqdoriy baholaş ham A.ö.ga kiradi. A.ö.da tovuş tezligi, yutilişi, qaytişi, bosimi va tovuş manbalarining ba'zi bir körsatkiçlari ham ölçanadi. A.ö. texnikasida elektron usullar keng qöllanadi. Bu usullar qöllanganda tebraniş buzilmay elektr toki yoki kuçlanişga aylantiriladi. Elektr akustik apparatlar, telefon, mikrofon va radiokarnaylarning körsatkiçlarini ölçaş ham A.ö. jumlasiga kiradi. Quriliş va me'morçilik akustikasida zal va turli binolarning tovuş tarqatiş xususiyatlari ölçanadi. A.ö.da işlatiladigan asboblar: mikrofon, gidrofon, termofon, şovqin ölçagiç, söndiriş bölmasi, reverberatsiya bölmasi, audiometrlar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АКУСТИК ЎЛЧАШЛАР - товуш теб-ранишлари тўлқинларини ҳамда акустик ўзгартиргичлар, ускуналар, материаллар, конструкция ва иморатларнинг акустик хусусиятлари катталигини аниқлаш воситалари. Одам, ҳайвон, ҳашарот, парранданинг товуш чиқариши ва эшитиш хусусиятларини миқдорий баҳолаш ҳам А.ў.га киради. А.ў.да товуш тезлиги, ютилиши, қайтиши, босими ва товуш манбаларининг баъзи бир кўрсаткичлари ҳам ўлчанади. А.ў. техникасида электрон усуллар кенг қўлланади. Бу усуллар қўлланганда тебраниш бузилмай электр токи ёки кучланишга айлантирилади. Электр акустик аппаратлар, телефон, микрофон ва радиокарнайларнинг кўрсаткичларини ўлчаш ҳам А.ў. жумласига киради. Қурилиш ва меъморчилик акустикасида зал ва турли биноларнинг товуш тарқатиш хусусиятлари ўлчанади. А.ў.да ишлатиладиган асбоблар: микрофон, гидрофон, термофон, шовқин ўлчагич, сўндириш бўлмаси, реверберация бўлмаси, аудиометрлар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.