Aland orollari
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 292-b. — ziyouz.com
Aland orollari ALAND OROLLARI, Axvenanma — Boltiq dengizida, Botnik qöltiğiga kiraverişda; 6,5 mingdan ortiq granit orol (bal. 132 m gaça) va qoyalardan iborat. Finlyandiya tarkibida. Mayd. 1,5 ming km2. Aholisi 25 ming kişi çamasida. Yer yuzasi sertepa. Iqlimi mö'tadil, dengiz iqlimi. Yillik yoğin 550 mm. Aralaş örmonlar, butazorlar va ötloqlar bor. Baliq ovlanadi, dengiz kurortlari mavjud. A.o. 1809 y.gaça Şvetsiya tasarrufida, söngra (1917 y. dek. gaça) Rossiya hukmronligida bölgan. 1921 y.da Millatlar Ligasi Kengaşi Finlyandiyaning A.o. ustidan suverenitetini tan oldi. 1921 y.gi Jeneva konvensiyasiga muvofiq A.o. demilitarizatsiya qilingan. 2-jahon uruşidan söng yangidan demilitarizatsiya qilindi (1947).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛАНД ОРОЛЛАРИ, Ахвенанма — Болтиқ денгизида, Ботник қўлтиғига кираверишда; 6,5 мингдан ортиқ гранит орол (бал. 132 м гача) ва қоялардан иборат. Финляндия таркибида. Майд. 1,5 минг км2. Аҳолиси 25 минг киши чамасида. Ер юзаси сертепа. Иқлими мўътадил, денгиз иқлими. Йиллик ёғин 550 мм. Аралаш ўрмонлар, бутазорлар ва ўтлоқлар бор. Балиқ овланади, денгиз курортлари мавжуд. А.о. 1809 й.гача Швеция тасарруфида, сўнгра (1917 й. дек. гача) Россия ҳукмронлигида бўлган. 1921 й.да Миллатлар Лигаси Кенгаши Финляндиянинг А.о. устидан суверенитетини тан олди. 1921 й.ги Женева конвенциясига мувофиқ А.о. демилитаризация қилинган. 2-жаҳон урушидан сўнг янгидан демилитаризация қилинди (1947).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.