Alarix I
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 293-b. — ziyouz.com
Alarix I (taxm. 370-410 y.lar oxiri) — vestgotlar qiroli (395 y.dan). Frakiyaga bostirib kirgan, Afinani egallagan, Korinf, Argos, Spartani vayron qilgan. Şarqiy Rim imperiyasi imperatori Arkadiy A. b-n sulh tuzib (396), unga Illirikdagi armiya magistri unvonini bergaç, vestgotlar federatlar sifatida Illirikka kelib joylaşgan. 401 y. A. Italiyaga bostirib kirgan, biroqvandallarpyan bölgan rim sarkardasi Stilixon uni çekinişga majbur qilgan. 408 y. A. yana Italiyaga bostirib kirib, Rimni 3 marotaba qamal qilgan (qad. muarrixlar qamaldagi Rimdan A. armiyasiga köplab qullar qoçib ötganligi haqida xabar berişadi); 410 y. 24 avg.da A. Rimni olib, uç kun davomida talon-taroj qilgan. Rimning varvarlar tomonidan ilk marta olinişi (ğallarning mil. av. 4-a.da Italiyaga qilgan istilosidan keyin) zamondoşlarda katta ta-assurot qoldirgan; bu ğalaba varvarlar tomonidan Ğarbiy Rim imperiyasining uzil-kesil bosib olinişining boşlanişi edi. A. Jan. Italiyada Sitsiliya va Afrikaga yuriş qilişga tayyorgarlik körayotib vafot etgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛАРИХ I (тахм. 370-410 й.лар охири) — вестготлар қироли (395 й.дан). Фракияга бостириб кирган, Афинани эгаллаган, Коринф, Аргос, Спартани вайрон қилган. Шарқий Рим империяси императори Аркадий А. б-н сулҳ тузиб (396), унга Иллирикдаги армия магистри унвонини бергач, вестготлар федератлар сифатида Иллирикка келиб жойлашган. 401 й. А. Италияга бостириб кирган, бироқвандалларпян бўлган рим саркардаси Стилихон уни чекинишга мажбур қилган. 408 й. А. яна Италияга бостириб кириб, Римни 3 маротаба қамал қилган (қад. муаррихлар қамалдаги Римдан А. армиясига кўплаб қуллар қочиб ўтганлиги ҳақида хабар беришади); 410 й. 24 авг.да А. Римни олиб, уч кун давомида талон-тарож қилган. Римнинг варварлар томонидан илк марта олиниши (ғалларнинг мил. ав. 4-а.да Италияга қилган истилосидан кейин) замондошларда катта та-ассурот қолдирган; бу ғалаба варварлар томонидан Ғарбий Рим империясининг узил-кесил босиб олинишининг бошланиши эди. А. Жан. Италияда Сицилия ва Африкага юриш қилишга тайёргарлик кўраётиб вафот этган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.