Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Albrext Dyurer

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 429–430-b. — ziyouz.com

    Dyurer Albrext Albrext (1471.21.5 — Nyurnberg — 1528.6.4) — nemis rangtasviri ustasi, grafik rassomi, öymakor naqqoşi (gravyor), san'at nazari-yotçisi; nemis Uygoniş davri san'a-tining asosçisi. Zargarlik san'atini otasidan urgangan; M. Volgemut ustaxonasida rangtasvirdan ta'lim olgan (1486—89). Dastlab sunggi gotika uslu-bida gravyuralar, kitoblarga rasmlar işlagan. Italiya safarlari (1494—95 va 1505—07) ta'sirida ijodida in-sonparvarlik ğoyalari kuçaygan, badiiy bilişda ilmiy asoslangan uslublarga tayangan, naturadan rasm işlaşga alohida e'tibor bergan («Kul buyidagi uyça», taxm. 1495—97 va b.). Umum-jahon tarixiy uzgarişlarini kutili-şi ifodalangan «Apokalipsis» gravyuralar turkumi (1498)da rassomning badiiy ifoda vositasida sunggi nemis gotikasi b-n italiya rassomlik uslublari uyğunligi, kompozitsiya tugalli-gi, obraz anikligi kuzga taşlanadi. Kuplab portretlar, avtoportretlarida insonni şaxs sifatida tasvirlagan («Avtoportret», 1498; «Yoş yigit portreti», 1521 va b.); rasmlar (900 dan ortiq) va gravyuralar yaratiş sohasida köp ijod qilgan («Odam Ato va Momo Havo», 1504; «Oila bayrami», 1506; «Tört havoriy», 1526 va b.). San'at nazariyotçisi sifatida ilmiy-nazariy sohada samarali mehnat qilgan. «Ölçov oliş uçun qöllanma» (1525), «Inson tanasi nisbatlari haqida tört kitob» (1528) va b. asarlarida uning ijodiga xos aniqlik, borliqni bilişga bölgan kuçli iştiyoq namoyon bölgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДЮРЕР (Durer) Альбрехт (1471.21.5 — Нюрнберг — 1528.6.4) — немис рангтасвири устаси, график рассоми, ўймакор наққоши (гравёр), санъат назари-ётчиси; немис Уйгониш даври санъа-тининг асосчиси. Заргарлик санъатини отасидан урганган; М. Вольгемут устахонасида рангтасвирдан таълим олган (1486—89). Дастлаб сунгги готика услу-бида гравюралар, китобларга расмлар ишлаган. Италия сафарлари (1494—95 ва 1505—07) таъсирида ижодида ин-сонпарварлик ғоялари кучайган, бадиий билишда илмий асосланган услубларга таянган, натурадан расм ишлашга алоҳида эътибор берган («Кул буйидаги уйча», тахм. 1495—97 ва б.). Умум-жаҳон тарихий узгаришларини кутили-ши ифодаланган «Апокалипсис» гравюралар туркуми (1498)да рассомнинг бадиий ифода воситасида сунгги немис готикаси б-н италия рассомлик услублари уйғунлиги, композиция тугалли-ги, образ аниклиги кузга ташланади. Куплаб портретлар, автопортретларида инсонни шахс сифатида тасвирлаган («Автопортрет», 1498; «Ёш йигит портрети», 1521 ва б.); расмлар (900 дан ортиқ) ва гравюралар яратиш соҳасида кўп ижод қилган («Одам Ато ва Момо Ҳаво», 1504; «Оила байрами», 1506; «Тўрт ҳаворий», 1526 ва б.). Санъат назариётчиси сифатида илмий-назарий соҳада самарали меҳнат қилган. «Ўлчов олиш учун қўлланма» (1525), «Инсон танаси нисбатлари ҳақида тўрт китоб» (1528) ва б. асарларида унинг ижодига хос аниқлик, борлиқни билишга бўлган кучли иштиёқ намоён бўлган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.