Aldar kösa
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 306-b. — ziyouz.com
Aldar kösa — turkiy xalqlar ertaklaridagi töqima obraz. A. qozoq, özbek, qirğiz, qoraqalpoq, boşqird va b. xalqlar satirik ertaklarida hayotiy kölamda ta'riflanadi, tarixiy şaxs emas. A. K. an'anaviy, qad. obraz bölib, uruğ, qabilaçilik davrida yuzaga kelgan. Kösa atamasi ikki xil ma'noni: biri — oila, uruğ, qabila boşliğini; ikkinçisi — dahanida bir tuki yöq erkak kişini anglatadi. Aldar — ismi, kösa — laqabi. A. K. ertaklarda asosan ijobiy, ba'zan salbiy obraz sifatida namoyon böladi. U öta aqlli, tadbirkor, ayyor va ustomon. A. K. salbiy sifatga ega obrazligi keyingi davr xalq oğzaki ijodi namunalariga xos.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛДАР КЎСА — туркий халқлар эртакларидаги тўқима образ. А. қозоқ, ўзбек, қирғиз, қорақалпоқ, бошқирд ва б. халқлар сатирик эртакларида ҳаётий кўламда таърифланади, тарихий шахс эмас. А. К. анъанавий, қад. образ бўлиб, уруғ, қабилачилик даврида юзага келган. Кўса атамаси икки хил маънони: бири — оила, уруғ, қабила бошлиғини; иккинчиси — даҳанида бир туки йўқ эркак кишини англатади. Алдар — исми, кўса — лақаби. А. К. эртакларда асосан ижобий, баъзан салбий образ сифатида намоён бўлади. У ўта ақлли, тадбиркор, айёр ва устомон. А. К. салбий сифатга эга образлиги кейинги давр халқ оғзаки ижоди намуналарига хос.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.