Aleksandr Iosifoviç Deyç
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 165–166-b. — ziyouz.com
Deyç Aleksandr Iosifoviç [1893.2(14).5, Kiyev - 1972.8.4, Moskva] — rus yozuvçisi, adabiyotşunos, tarjimon. Prof. (1922), filol. fanlari d-ri (1945). Kiyev un-tini tamomlagan (1917). «Jahon adabiyotida Don Juan tipi» (1911), «Prometey haqida mif» (1912), «Doktor Faust tarixi», «Jovanni Bokkaçço» (1913) kabi ilmiy kitoblari, «Amundsen» (1936), «Fritof Nansen» (1936, L. Bat b-n hamkorlikda) va «Taras Şevçenko» (1939) biografik qissalari naşr etilgan. D. 2-jahon uruşi davrida Toş-kentda Informbyuro vakili bölib işlagan va Örta Osiyo un-tida dare bergan. D. faoliyatida özbek adabiyoti va san'ati, ayniqsa, Alişer Navoiy, Oybek ijodi yetakçi urin egallaydi. «Alişer Navoiyning ğoyaviy dunyosi», (1968; Oybek b-n hamkorlikda) asarida buyuk özbek şoiri va mutafakkiri Navoiy asarlaridagi zamon va makon, birlik va umumiylik, biliş nazariyasi kabi falsafiy muşohadalar talqin qilingan. «Bugungi kun va ötgan kun» (1969) kitobidagi «Özbekistan qalbi» (asosan Oybek haqida) maqolasida özbek adabiyoti va madaniyati yuksak baxrlangan.
As: Abror Hidoyatov, M.— L., 1948; Özbekistan qalbi: Adabiy-tanqidiy maqolalar, T., 1983.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕЙЧ Александр Иосифович [1893.2(14).5, Киев - 1972.8.4, Москва] — рус ёзувчиси, адабиётшунос, таржимон. Проф. (1922), филол. фанлари д-ри (1945). Киев ун-тини тамомлаган (1917). «Жаҳон адабиётида Дон Жуан типи» (1911), «Прометей ҳақида миф» (1912), «Доктор Фауст тарихи», «Жованни Боккаччо» (1913) каби илмий китоблари, «Амундсен» (1936), «Фритьоф Нансен» (1936, Л. Бать б-н ҳамкорликда) ва «Тарас Шевченко» (1939) биографик қиссалари нашр этилган. Д. 2-жаҳон уруши даврида Тош-кентда Информбюро вакили бўлиб ишлаган ва Ўрта Осиё ун-тида даре берган. Д. фаолиятида ўзбек адабиёти ва санъати, айниқса, Алишер Навоий, Ойбек ижоди етакчи урин эгаллайди. «Алишер Навоийнинг ғоявий дунёси», (1968; Ойбек б-н ҳамкорликда) асарида буюк ўзбек шоири ва мутафаккири Навоий асарларидаги замон ва макон, бирлик ва умумийлик, билиш назарияси каби фалсафий мушоҳадалар талқин қилинган. «Бугунги кун ва ўтган кун» (1969) китобидаги «Ўзбекистан қалби» (асосан Ойбек ҳақида) мақоласида ўзбек адабиёти ва маданияти юксак бахрланган.
Ас: Аброр Ҳидоятов, М.— Л., 1948; Ўзбекистан қалби: Адабий-танқидий мақолалар, Т., 1983.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.