Aleksandr Ivanoviç Oparin
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 186-b. — ziyouz.com
Oparin Aleksandr Ivanoviç (1894.2.3, Ugliç ş. — 1980.21.4, Moskva) — rus biokimyogari, akad. (1946). Moskva un-ti prof. (1929 y.dan), SSSR FA biokimyo in-ti direktori (1946— 1980).
Asosiy ilmiy işlari Yerda hayotning paydo bölişi, tirik hujayralarga fermentlarning ta'siri mexanizmlarini aniqlaş va ösimliklar xom aşyosini qayta işlaş texnologiyasi kabi muammolarni hal qilişga qaratilgan. Yerda hayotning paydo bölişi b-n boğliq bölgan nazariyani ilgari surgan (1922). Bu nazariyaga köra, Yerda hayotning paydo bölişi moddiy tuzilma rivojlanişining qonuniy bosqiçi hisoblanadi. Nazariya hozir O.ning kimyoviy nazariyasi deb yuritiladi. O. tirik hujayralardagi fermentativ reaksiyalar qaytar xarakterga ega ekanligini tuşuntirib berdi (1935). O.ning işlari bir kança biokimyoviy jarayonlar, xususan, non i. ç., şarbatlar tayyorlaş, vinoçilik, çoy va tamaki tayyorlaş texnologiyasini işlab çiqişda katta ahamiyatga ega böldi.
As: Izmeneniye deystviya enzimov v rastitelnoy kletke pod vliyaniyem vneşnix usloviy, M., 1922; Vozniknoveniye jizni na zemli, 5 izd., M., 1980.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОПАРИН Александр Иванович (1894.2.3, Углич ш. — 1980.21.4, Москва) — рус биокимёгари, акад. (1946). Москва ун-ти проф. (1929 й.дан), СССР ФА биокимё ин-ти директори (1946— 1980).
Асосий илмий ишлари Ерда ҳаётнинг пайдо бўлиши, тирик ҳужайраларга ферментларнинг таъсири механизмларини аниқлаш ва ўсимликлар хом ашёсини қайта ишлаш технологияси каби муаммоларни ҳал қилишга қаратилган. Ерда ҳаётнинг пайдо бўлиши б-н боғлиқ бўлган назарияни илгари сурган (1922). Бу назарияга кўра, Ерда ҳаётнинг пайдо бўлиши моддий тузилма ривожланишининг қонуний босқичи ҳисобланади. Назария ҳозир О.нинг кимёвий назарияси деб юритилади. О. тирик ҳужайралардаги ферментатив реакциялар қайтар характерга эга эканлигини тушунтириб берди (1935). О.нинг ишлари бир канча биокимёвий жараёнлар, хусусан, нон и. ч., шарбатлар тайёрлаш, виночилик, чой ва тамаки тайёрлаш технологиясини ишлаб чиқишда катта аҳамиятга эга бўлди.
Ас: Изменение действия энзимов в растительной клетке под влиянием внешних условий, М., 1922; Возникновение жизни на земли, 5 изд., М., 1980.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.