Aleksey Fyodoroviç Kozlovskiy
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 472–473-b. — ziyouz.com
Kozlovskiy Aleksey Fyodoroviç (1905.15.10, Kiyev - 1977.3.1, Toşkent) — kompozitor, dirijyor, pedagog. Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1944), Özbekiston xalq artisti (1955), prof. (1958). Moskva konservatoriyasini tugatgan (1931). 1936 y.dan Toşkentda yaşagan. Özbek davlat musiqali (keyinçalik Özbek opera va balet) teatri dirijyori (1938-41), Özbek davlat filarmoniyasi simfonik orkestrining badiiy rahbari va boş dirijyori (1949—I 63). 1944 y.dan Toşkent konservatoriyasida öqituvçi, kafedra mudiri (1949—54 va 1962—77). H.Nosirova ijrosida xalq, aşulalaridan «Fiğon», «Gul yuz özra», «Özgança» va «Tanavor»ni yozib olib, ularni ayni şu xonanda ovozi va simfonik orkestr uçun nihoyatda yuqori badiiy saviyada qayta işlagan (1937). «Uluğbek» operasi (1942, yangi tahriri — 1958), «Tanavor» baleti (1971), «Davron ota» (T.Sodiqov b-n, 1941), «Şerali» (S.Vasilenko, M.Aşrafiy b-n, 1942) musiqali dramalari, «Lola» simfonik syuitasi (1937), vokal-simfonik, kamer-çolğu asarlar, özbek xalq çolğulari uçun asarlar, qator spektakllarga, «Tohir va Zuhra» (1945), «Nasriddinning sarguzaştlari» (1946) badiiy filmlariga musiqalar yozgan. Kompozitorlik mahorati özbek kuylarini teran badiiy ifoda vositalari b-n uyğunlaştirişda, yetuk opera, balet, simfonik asarlarida Yevropa va Şarq musiqa xususiyatlarini uzviy boğlaşida namoyon bölgan. Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1973).
Ad.: V i z go T., Aleksey Kozlovskiy, M., 1966.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОЗЛОВСКИЙ Алексей Фёдорович (1905.15.10, Киев - 1977.3.1, Тошкент) — композитор, дирижёр, педагог. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1944), Ўзбекистон халқ артисти (1955), проф. (1958). Москва консерваториясини тугатган (1931). 1936 й.дан Тошкентда яшаган. Ўзбек давлат мусиқали (кейинчалик Ўзбек опера ва балет) театри дирижёри (1938-41), Ўзбек давлат филармонияси симфоник оркестрининг бадиий раҳбари ва бош дирижёри (1949—I 63). 1944 й.дан Тошкент консерваториясида ўқитувчи, кафедра мудири (1949—54 ва 1962—77). Ҳ.Носирова ижросида халқ, ашулаларидан «Фиғон», «Гул юз ўзра», «Ўзганча» ва «Танавор»ни ёзиб олиб, уларни айни шу хонанда овози ва симфоник оркестр учун ниҳоятда юқори бадиий савияда қайта ишлаган (1937). «Улуғбек» операси (1942, янги таҳрири — 1958), «Танавор» балети (1971), «Даврон ота» (Т.Содиқов б-н, 1941), «Шерали» (С.Василенко, М.Ашрафий б-н, 1942) мусиқали драмалари, «Лола» симфоник сюитаси (1937), вокал-симфоник, камер-чолғу асарлар, ўзбек халқ чолғулари учун асарлар, қатор спектаклларга, «Тоҳир ва Зуҳра» (1945), «Насриддиннинг саргузаштлари» (1946) бадиий фильмларига мусиқалар ёзган. Композиторлик маҳорати ўзбек куйларини теран бадиий ифода воситалари б-н уйғунлаштиришда, етук опера, балет, симфоник асарларида Европа ва Шарқ мусиқа хусусиятларини узвий боғлашида намоён бўлган. Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1973).
Ад.: В ы з го Т., Алексей Козловский, М., 1966.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.