Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Alessandro Volta

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 234–235-b. — ziyouz.com

    Volta Alessandro VOLTA (Volta) Alessandro (1745.18.2-Komo - 1827.5.3) - italyan fizigi va fiziologi. Ilmiy işlari elektr, kimyo va fiziologiyaga doyr. Elektr asboblari (elektrofor, elektrometr, kondensator, elektroskop va b.)ni ixtiro qilgan. V. 1775 y.da yonuvçi gaz — metanni topgan, L. Gal'vani kaşf qilgan «jonli elektr»ga qiziqib qolib, bu borada tajribalar ötkazgan. V. 1800 y.da birinçi özgarmas tok manbai — Volta ustunini kaşf qilgan, har xil metallar bir-biriga tekkanda elektrlaşib qolişini aniqlagan va ular orasida paydo böladigan kuçlaniş qiymati böyiça joylaştirib çiqqan. Elektr kuçlaniş birligi (volt) V. nomi b-n atalgan.

    V. hayvonlar b-n qiyosiy-fiziologik tajribalar ötkazib. nerv tolalari, içaklar va oşqozonning muşaklar va skeletga nisbatan elektr tokini köproq ötkazişini kuzatgan. U odamning köriş va ta'm biliş organlari elektrdan qözğalişini aniqlagan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ВОЛЬТА (Volta) Алессандро (1745.18.2-Комо - 1827.5.3) - итальян физиги ва физиологи. Илмий ишлари электр, кимё ва физиологияга дойр. Электр асбоблари (электрофор, электрометр, конденсатор, электроскоп ва б.)ни ихтиро қилган. В. 1775 й.да ёнувчи газ — метанни топган, Л. Галъвани кашф қилган «жонли электр»га қизиқиб қолиб, бу борада тажрибалар ўтказган. В. 1800 й.да биринчи ўзгармас ток манбаи — Вольта устунини кашф қилган, ҳар хил металлар бир-бирига текканда электрлашиб қолишини аниқлаган ва улар орасида пайдо бўладиган кучланиш қиймати бўйича жойлаштириб чиққан. Электр кучланиш бирлиги (вольт) В. номи б-н аталган.

    В. ҳайвонлар б-н қиёсий-физиологик тажрибалар ўтказиб. нерв толалари, ичаклар ва ошқозоннинг мушаклар ва скелетга нисбатан электр токини кўпроқ ўтказишини кузатган. У одамнинг кўриш ва таъм билиш органлари электрдан қўзғалишини аниқлаган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.