Alfred Marşall
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 257-b. — ziyouz.com
Marşall Alfred MARŞALL (Marshall) Alfred (1842.26.7. London - 1924.13.7, Kembrij) — ingliz iqtisodçisi, Kembrij untining siyosiy iqtisod prof. (1885—1908). Iqtisodiyotdagi neoklassik yönalişning Kembrij maktabi asosçisi. M. «Siyosiy iqtisod» örniga siyosiylaşmagan «ekonomike» atamasini kiritdi. U öz asarlarida xöjalikning ideal modeli «mukammal raqobat» tufayli vujudga kelişi mumkinligini körsatadi. Xarajatlar, talab va taklif, mehnat unumdorligi töğrisidagi nazariyalarni 19-a. oxirida keng tarqalgan meyoriy naflilik (çegaraviy naf) nazariyasi b-n qöşişga xarakat qilgan. Unga kura bozor narxi eng yuqori (çegaraviy) naf asosida aniqlanadigan talab narxi va eng yuqori xarajatlar b-n topiladigan taklif narxi çiziqlarining kesişiş nuqgasi («Marşall xoçi» deb yuritiladi). Talab va taklif çiziqlari kesişgan joyda mahsulot miqsori va narx orasidagi muvozanat, mö'tadillik örnatiladi. M. tovar qiymati sarflangan ijtimoiy mehnat b-n ölçanişi haqidagi qaraşlarni qat'iyan rad etdi.
Asosiy asarlari: «Zamonaviy tijoratning sof nazariyasi» (1879), «Iqtisodiyot prinsiplari» (1890), «Sanoat va tijorat» (1919).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАРШАЛЛ (Marshall) Альфред (1842.26.7. Лондон - 1924.13.7, Кембриж) — инглиз иқтисодчиси, Кембриж унтининг сиёсий иқтисод проф. (1885—1908). Иқтисодиётдаги неоклассик йўналишнинг Кембриж мактаби асосчиси. М. «Сиёсий иқтисод» ўрнига сиёсийлашмаган «экономике» атамасини киритди. У ўз асарларида хўжаликнинг идеал модели «мукаммал рақобат» туфайли вужудга келиши мумкинлигини кўрсатади. Харажатлар, талаб ва таклиф, меҳнат унумдорлиги тўғрисидаги назарияларни 19-а. охирида кенг тарқалган меъёрий нафлилик (чегаравий наф) назарияси б-н қўшишга харакат қилган. Унга кура бозор нархи энг юқори (чегаравий) наф асосида аниқланадиган талаб нархи ва энг юқори харажатлар б-н топиладиган таклиф нархи чизиқларининг кесишиш нуқгаси («Маршалл хочи» деб юритилади). Талаб ва таклиф чизиқлари кесишган жойда маҳсулот миқцори ва нарх орасидаги мувозанат, мўътадиллик ўрнатилади. М. товар қиймати сарфланган ижтимоий меҳнат б-н ўлчаниши ҳақидаги қарашларни қатъиян рад этди.
Асосий асарлари: «Замонавий тижоратнинг соф назарияси» (1879), «Иқтисодиёт принциплари» (1890), «Саноат ва тижорат» (1919).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.