Aliqambar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 343-b. — ziyouz.com
Aliqambar — 1) Turkiston xalqlari ijodida (özbeklarda — A. yoki Qambar ota, turkman va qirğizlarda — Bobo Qambar, tojiklarda — Qambar yoki Boboi Qambar) çaqmoq va momaqaldiroq çaqiruvçi afsonaviy şaxs, baxşi va sozandalar «piri», şuningdek musiqa asboblari (mas, dutor)ning afsonaviy ixtiroçisi. Özbek va tojik musiqa folklorida köpgina yomğir çaqiriş marosim qöşiqlari (mas, «qambar boziy») A. nomi b-n boğliq. Xorazm afsonalarida A. xalifa Alinkig otboqari va otboqarlar «piri». Beruniy yozgan qad. turkiy xalqlar mavsumiy bayrami — «gahanbar» talaffuzning özgarişi natijasida A.ga aylangan degan ba'zi mulohazalar ham mavjud; 2) özbek xalq kuyi. Vazmin lirik raqs, usul jihatidan ufar yöllariga yaqin. Ohanglari xorazm yirik aşula yöllari (Feruz, Suvoralar), dostrn va maqomlarida çolğu naqarotlari sifatida, şuningdek ayrim özbek bastakor va kompozitorlari asarlarida işlatilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛИҚАМБАР — 1) Туркистон халқлари ижодида (ўзбекларда — А. ёки Қамбар ота, туркман ва қирғизларда — Бобо Қамбар, тожикларда — Қамбар ёки Бобои Қамбар) чақмоқ ва момақалдироқ чақирувчи афсонавий шахс, бахши ва созандалар «пири», шунингдек мусиқа асбоблари (мас, дутор)нинг афсонавий ихтирочиси. Ўзбек ва тожик мусиқа фольклорида кўпгина ёмғир чақириш маросим қўшиқлари (мас, «қамбар бозий») А. номи б-н боғлиқ. Хоразм афсоналарида А. халифа Алинкиг отбоқари ва отбоқарлар «пири». Беруний ёзган қад. туркий халқлар мавсумий байрами — «гаҳанбар» талаффузнинг ўзгариши натижасида А.га айланган деган баъзи мулоҳазалар ҳам мавжуд; 2) ўзбек халқ куйи. Вазмин лирик рақс, усул жиҳатидан уфар йўлларига яқин. Оҳанглари хоразм йирик ашула йўллари (Феруз, Суворалар), дострн ва мақомларида чолғу нақаротлари сифатида, шунингдек айрим ўзбек бастакор ва композиторлари асарларида ишлатилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.