Allergologiya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 352-b. — ziyouz.com
Allergologiya (allergiya va logos — fan) — tibbiyot fanining bir bölimi; allergik kasalliklarning paydo bölişi sabablari, avj oliş mexanizmi, belgilari, oddini oliş va davolaş usullarini örganadi. A. immunologiya b-n çambarças boglangan, çunki allergiya immunologik mexanizmlar asosida kelib çiqadi. A.ning asosiy qismini klinik A. taşkil etadi. A.ning allergik reaksiyalarni örganadigan — autoallergiya, immunopatologiya, şuningdek antitelolar keltirib çiqaradigan qon kasalliklarini örganadigan immunogematologiya bölimlari bor.
Özbekistoning allergolog olimlari birinçi bölib Qoraqalpoğistonda hamda viloyatlarda bolalar va katta yoşdagilar örtasida allergik kasalliklar tarqalişining hududiy xususiyatlarini aniqladilar (T.B. Yeşanov, L.Ya. Sgibova, N.G. Alayeva, M.D. Daljanov). Özbekiston olimlari 15 hududiy çöl çangi, sanoat va haşarot allergenlarini işlab çiqarişni yölga qöydilar va amalda qöllaşni tavsiya etdilar (M.M. Haqberdiyev, S.A. Zaxvatkina, N. V. Susina). Don va möm kuyasi hamda çivinlarning allergik kasalliklar tarqatişdagi roli aniqlanadi (I.R. Yöddoşev, O.I. Yusupova). Katta yoşli bemorlarda atopik bronxial astma va pollinozlarning klinik keçişi xususiyatlarini örganişda öziga xos taşhis usullari işlab çiqildi (O.A. Nazarov, E.I. Salimov va b.). Özbekistonda ixtisoslaşgan allergik yordam körsatadigan Respublika A. markazi (1980 y.dan), allergik kabinetlar va bölimlar mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛЛЕРГОЛОГИЯ (аллергия ва logos — фан) — тиббиёт фанининг бир бўлими; аллергик касалликларнинг пайдо бўлиши сабаблари, авж олиш механизми, белгилари, оддини олиш ва даволаш усулларини ўрганади. А. иммунология б-н чамбарчас богланган, чунки аллергия иммунологик механизмлар асосида келиб чиқади. А.нинг асосий қисмини клиник А. ташкил этади. А.нинг аллергик реакцияларни ўрганадиган — аутоаллергия, иммунопатология, шунингдек антителолар келтириб чиқарадиган қон касалликларини ўрганадиган иммуногематология бўлимлари бор.
Ўзбекистонинг аллерголог олимлари биринчи бўлиб Қорақалпоғистонда ҳамда вилоятларда болалар ва катта ёшдагилар ўртасида аллергик касалликлар тарқалишининг ҳудудий хусусиятларини аниқладилар (Т.Б. Ешанов, Л.Я. Сгибова, Н.Г. Алаева, М.Д. Дальжанов). Ўзбекистон олимлари 15 ҳудудий чўл чанги, саноат ва ҳашарот аллергенларини ишлаб чиқаришни йўлга қўйдилар ва амалда қўллашни тавсия этдилар (М.М. Ҳақбердиев, С.А. Захваткина, Н. В. Сусина). Дон ва мўм куяси ҳамда чивинларнинг аллергик касалликлар тарқатишдаги роли аниқланади (И.Р. Йўддошев, О.И. Юсупова). Катта ёшли беморларда атопик бронхиал астма ва поллинозларнинг клиник кечиши хусусиятларини ўрганишда ўзига хос ташҳис усуллари ишлаб чиқилди (О.А. Назаров, Э.И. Салимов ва б.). Ўзбекистонда ихтисослашган аллергик ёрдам кўрсатадиган Республика А. маркази (1980 й.дан), аллергик кабинетлар ва бўлимлар мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.