Allopoliploidiya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 354-b. — ziyouz.com
Allopoliploidiya (yun. allos -boşqa va polyploos — köp karrali) — har xil turlar yoki avlodlarga mansub organizmlarni çatiştiriş natijasida olingan duragaylarda ikki va undan ortiq genomlarning karrali ortişi tufayli vujudga kelgan poliploidiya. A. duragay poliploidiya deb ham ataladi. Somatik hujayralarda har ikki ota-onaning ikki hissa ortgan xromosomalari töplamiga ega bölgan Aallotetraploidlar yoki amfidiploidlar deyiladi. A. muhitning turli xil ekstremal şaroitlariga yuqori adaptiv moslanuvçanligi va çidamligi b-n diploidlardan ajralib turadi. A. yangi forma va tur paydo bölişining omili sifatida
evolyutsiyada muhim ahamiyatga ega bölib, undan seleksiya işlarida foydalaniladi. Ekinlarning köp turlari (mas, Meksika va peru ğözalariningg tetraploid navlari) allopoliploidlar hisoblanadi. A. diploid organizmlarga nisbatan serhosil böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛЛОПОЛИПЛОИДИЯ (юн. allos -бошқа ва polyploos — кўп каррали) — ҳар хил турлар ёки авлодларга мансуб организмларни чатиштириш натижасида олинган дурагайларда икки ва ундан ортиқ геномларнинг каррали ортиши туфайли вужудга келган полиплоидия. А. дурагай полиплоидия деб ҳам аталади. Соматик ҳужайраларда ҳар икки ота-онанинг икки ҳисса ортган хромосомалари тўпламига эга бўлган Ааллотетраплоидлар ёки амфидиплоидлар дейилади. А. муҳитнинг турли хил экстремал шароитларига юқори адаптив мосланувчанлиги ва чидамлиги б-н диплоидлардан ажралиб туради. А. янги форма ва тур пайдо бўлишининг омили сифатида
эволюцияда муҳим аҳамиятга эга бўлиб, ундан селекция ишларида фойдаланилади. Экинларнинг кўп турлари (мас, Мексика ва перу ғўзаларинингг тетраплоид навлари) аллополиплоидлар ҳисобланади. А. диплоид организмларга нисбатан серҳосил бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.