Aloqa kabeli
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 363–364-b. — ziyouz.com
Aloqa kabeli — axborotlarni turli tok çastotalarida uzatiş uçun möljallangan kabel. A.k. orqali telegrammalar, fototasvirlar, telefon sözlaşuvlari, televizion eşittirişlar, hisoblaş markaziga kelgan statik ma'lumotlar va b. uzatiladi. A.k., asosan, simli aloqa örnatişda işlatiladi. Tuzilişiga köra, simmetrik va koaksial; uzatiladigan çastotalar spektriga köra, past çastotali (10 kGs gaça), yuqori çastotali (10 kGs dan yuqori); işlatiliş sohasiga köra, uzoq joy b-n aloqa (şaharlararo) va mahalliy aloqa (şahar telefon tarmoqlari, qişloq aloqasi, radioeşittiriş va b.); ötkaziş usuliga köra, yer ostiga yotqiziladigan, havodan ötkaziladigan va b. xillarga bölinadi. Simmetrik kabellarining tok ötkazuvçi simlari 0,3—1,6 mm diametrli misdan yasaladi. Izolyatsiyalangan simlar juft-juft qilib buraladi. Past çastotali simmetrik A.k.ning juftlari soni 1 dan 4800 gaça, koaksiallarniki — 2 dan 20 gaça böladi (har qaysi juft 3600 gaça telefon sözlaşuvlarini uzatişi mumkin).
A.k.ning qobiği qörğoşin, alyuminiy, pölat, plastmassa, metall-plastmassadan yasaladi. Şahar telefon aloqasida sim tolalari yigirma-öttizdan ikki ming va undan ham köp quyi çastotali A.k. işlatiladi. Köp kanalli aloqa örnatiş uçun yuqori çastotali simmetrik kabellar, televideniye dasturini uzatiş uçun esa koaksial A.k. lar kerak. A.k. mustahkam, sifatli va nuqsonsiz aloqa örnatişga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛОҚА КАБЕЛИ — ахборотларни турли ток частоталарида узатиш учун мўлжалланган кабель. А.к. орқали телеграммалар, фототасвирлар, телефон сўзлашувлари, телевизион эшиттиришлар, ҳисоблаш марказига келган статик маълумотлар ва б. узатилади. А.к., асосан, симли алоқа ўрнатишда ишлатилади. Тузилишига кўра, симметрик ва коаксиал; узатиладиган частоталар спектрига кўра, паст частотали (10 кГц гача), юқори частотали (10 кГц дан юқори); ишлатилиш соҳасига кўра, узоқ жой б-н алоқа (шаҳарлараро) ва маҳаллий алоқа (шаҳар телефон тармоқлари, қишлоқ алоқаси, радиоэшиттириш ва б.); ўтказиш усулига кўра, ер остига ётқизиладиган, ҳаводан ўтказиладиган ва б. хилларга бўлинади. Симметрик кабелларининг ток ўтказувчи симлари 0,3—1,6 мм диаметрли мисдан ясалади. Изоляцияланган симлар жуфт-жуфт қилиб буралади. Паст частотали симметрик А.к.нинг жуфтлари сони 1 дан 4800 гача, коаксиалларники — 2 дан 20 гача бўлади (ҳар қайси жуфт 3600 гача телефон сўзлашувларини узатиши мумкин).
А.к.нинг қобиғи қўрғошин, алюминий, пўлат, пластмасса, металл-пластмассадан ясалади. Шаҳар телефон алоқасида сим толалари йигирма-ўттиздан икки минг ва ундан ҳам кўп қуйи частотали А.к. ишлатилади. Кўп каналли алоқа ўрнатиш учун юқори частотали симметрик кабеллар, телевидение дастурини узатиш учун эса коаксиал А.к. лар керак. А.к. мустаҳкам, сифатли ва нуқсонсиз алоқа ўрнатишга имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.